Apply for JIO IPO - India’s Mega IPO Is Here!

Apply for JIO IPO -

Angel One - Share Market Trading and Stock Broking
Skip to main content

બૅલેન્સ્ડ ફંડ્સની સમજૂતી

6 min read•Updated on 8th Jun, 2026•by Team Angel One
Share

બૅલેન્સ્ડ ફંડ્સ એ એક પ્રકારનું મ્યુચ્યુઅલ ફંડ છે જ્યાં સંતુલિત વળતર આપવા માટે એસેટ્સ વચ્ચે મૂડીની ફાળવણી કરવામાં આવે છે. આ એસેટ્સ ઇક્વિટી શેર અને ડેબ્ટ માર્કેટ સાધનોના સ્વરૂપમાં હોય છે.તો ચાલો આ અંગે વધુ જાણીએ!બહુવિધ રોકાણને લગતા વિકલ્પો રજૂ કરવા માટે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઘણા જાણીતા છે. બેલેન્સ્ડ ફંડ્સ એ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સની એક નવી કેટેગરી છે જે સેબી દ્વારા મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સને ફરીથી વર્ગીકરણ કર્યા પછી 2017 માં અસ્તિત્વમાં આવી હતી. સામાન્ય રીતે, એક બૅલેન્સ્ડ ફંડ ઇક્વિટીમાં કોર્પસના 70% અને બાકીના બૉન્ડ્સમાં ઇન્વેસ્ટ કરે છે.તો, બેલેન્સ્ડ ફંડ્સ શું છે?બૅલેન્સ્ડ ફંડ્સ ડેબ્ટ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સમાં રોકાણ કરીને ઇક્વિટી ઇન્વેસ્ટમેન્ટના ડાઉનસાઇડને મર્યાદિત કરીને તમારા ઇન્વેસ્ટમેન્ટને સ્થિરતા પ્રદાનકરવામાં આવે છે. તે જ સમયે, તે ઇક્વિટીમાં મૂડી ઘટાડીની સ્થિતિમાં પણ  ડેટ ફંડ કરતાં વધુ વળતરનું સર્જન કરે છે. આ એક હાઇબ્રિડ ફંડ છે જેમાં વૃદ્ધિ અને મની માર્કેટ સાધનોનું મિશ્રણ શામેલ છે.એક બ્લેન્ચ કરેલ ફંડ, જેને બ્લેન્ડેડ ફંડ પણ કહેવામાં આવે છે, તે રોકાણકારોને ઇક્વિટી અને બોન્ડ્સ સહિત સંતુલિત પોર્ટફોલિયો ઉપલબ્ધ કરાવે છે.. તે તેજીમય માર્કેટમાં મૂડી વધારા અને બોન્ડ માર્કેટમાં તુલનાત્મક રીતે નાના ફંડ દ્વારા વળતરનું સર્જન કરવા  ઇક્વિટીમાં ભંડોળના મોટા ભાગની ફાળવણી કરે છે. તેનો ઉદ્દેશ યોગ્ય રિસ્ક-રિવૉર્ડ બૅલેન્સ  કરવાનો છે.બૅલેન્સ્ડ ફંડ્સના રોકાણકારો બંનેનો શ્રેષ્ઠનો આનંદ માણે છે. સંતુલિત ફંડ મૂડીમાંઘટાડા દ્વારા રોકાણકારોની આવકમાં વધારો કરે છે પરંતુ ડેટ ઈન્સ્ટુમેન્ટ માંથી સિક્યુરિટી પ્રદાન કરે છે. વૈકલ્પિક રીતે, તે સાદા વેનિલા બોન્ડ્સ કરતાં વધુ આવકનું સર્જન  કરે છે.સામાન્ય રીતે, એસેટ એલોકેશન 70:30 છે, જ્યાં ભંડોળમાંથી 70 ટકાનું રોકાણ ઇક્વિટી માર્કેટમાં કરવામાં આવે છે, અને બાકીના 30 ટકાનું બોન્ડ્સમાં રોકાણ કરવામાં આવે છે.આ ફંડ લાંબા ગાળાના રોકાણની સંભાવના  ધરાવતા રોકાણકારો માટે શ્રેષ્ઠ છે. જો તમે ઍસેટને ઍક્ટિવ રીતે ફાળવવા માંગતા નથી અને બજારમાં વ્યાપક પ્રમાણાં અસ્થિરતાથી સાવધાન રહેવા માગતા હોય તો બૅલેન્સ્ડ ફંડ્સ તમારા માટે ખૂબ જ સારા છે.

બૅલેન્સ્ડ ફંડ્સ અને હાઇબ્રિડ ફંડ્સ વચ્ચેનો તફાવત

જો સંતુલિત મ્યુચ્યુઅલ ફંડ એક પ્રકારના હાઇબ્રિડ ફંડ હોય અથવા જો તે અલગ હોય તો રોકાણકારો ઘણીવાર ગંભીર હોય છે. અહીં બે વચ્ચેની તુલના કરવામાં આવી છે.

  • બૅલેન્સ્ડ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ હાઇબ્રિડ ફંડની પેટા શ્રેણી છે.
  • હાઇબ્રિડ ફંડ ડેબ્ટ અને ઇક્વિટીના ગોલ્ડન રેશિયોમાં વિવિધ એસેટ કેટેગરીમાં ફંડ ફાળવે છે. આ ફંડ્સ એસેટ એલોકેશનના આધારે ઇક્વિટી-ઓરિએન્ટેડ અથવા ડેબ્ટ-ફોકસ્ડ છે. બૅલેન્સ્ડ ફંડ્સ એ ઇક્વિટી ફંડ્સ છે જ્યાં ઇક્વિટીમાં નોંધપાત્ર ફંડ્સ ફાળવવામાં આવે છે.
  • સેબી બેલેન્સ્ડ ફંડ્સને વ્યાખ્યાયિત કરે છે. બેલેન્સ ફંડ તરીકે યોગ્યતા મેળવવા માટેનાફંડ માટે, ઓછામાં ઓછી 60% મૂડીનું ઇક્વિટીમાં રોકાણ કરવું જોઈએ.
  • બેલેન્સ્ડ એડવાન્ટેજ ફંડ હાઇબ્રિડ ફંડની પેટા શ્રેણી છે, જ્યાં બજારની પરિસ્થિતિ બદલવાના આધારે ફંડની મૂવમેન્ટની સ્થિતિમાં  સંચાલન અને વિવિધ એસેટ ક્લાસ વચ્ચે ફેરફાર કરવામાં આવે છે. પરંતુ બેલેન્સ ફંડમાં, મૂડીની ફાળવણી ઇક્વિટી અને બોન્ડ્સ વચ્ચે 60:40 ગુણોત્તર પર નક્કી કરવામાં આવે છે, જે સંકળાયેલી લિક્વિડિટી રજૂ કરે છે.

બેલેન્સ ફંડના મુખ્ય ફાયદા

જોખમમાં ઘટાડો

શેરની કિંમતમાં વધઘટ અને ઓચિંતી હોવાથી, સંપૂર્ણપણે ઇક્વિટીમાં રોકાણ કરવું ખૂબ જ જોખમી હોઈ શકે છે. બૅલેન્સ ફંડ ત્વરિત વિવિધતા અને જોખમ-સમાયોજિત વળતર પ્રદાન કરે છે.

કરવેરા

જો વ્યક્તિગત રોકાણકારો ઇક્વિટીથી ડેબ્ટમાં ફંડમાં તબદિલ કરવાનો  પ્રયત્ન કરે છે તો તે કરવેરાને આધિન રહેશે. પરંતુ બેલેન્સ્ડ ફંડ્સના કિસ્સામાં, ફંડ મેનેજર કરવેરાની જવાબદારી ધરાવતા રોકાણકારોને રજૂ કર્યા વિના ડેબ્ટ અને ઇક્વિટી વચ્ચે તબદિલ કરી શકે છે.

ફંડ રિબૅલેન્સિંગ

એસેટ મેનેજર બજારની ભાવનાના આધારે ફંડને ફરીથી સંતુલિત કરશે.

પોર્ટફોલિયોમાં વિવિધતા

બેલેન્સ ફંડ એવા રોકાણકારો માટે શ્રેષ્ઠ પસંદગીઓ છે કે જે વિવિધ પોર્ટફોલિયો બનાવવા માંગે છે. કારણ કે આ ફંડ બજાર સંબંધિત જોખમો સામે સ્થિરતા રજૂ કરતી વખતે વધુ વળતર મેળવવામાં મદદ કરે છે, તેથી રોકાણકારો તેમની રોકાણની જવાબદારીને મર્યાદિત કરી શકે છે.

ફુગાવાથી સુરક્ષા

બૅલેન્સ્ડ ફંડનો એક ભાગ ડેબ્ટ એસેટ્સમાં રોકાણ કરવામાં આવે છે જે ફુગાવાની સામે રક્ષણ આપી શકે છે, મુખ્યત્વે જો ફંડ વિદેશી બોન્ડ્સમાં રોકાણ કરે છે. તે રોકાણકારોને  અસરગ્રસ્ત ન હોય તેવા દેશોમાં રોકાણ કરીને ફુગાવાને હરાવવામાં મદદ કરી શકે છે.

બેલેન્સ્ડ મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં કોણે રોકાણ કરવું જોઈએ?

આપણે જાણીએ છીએ તે પ્રમાણે, રોકાણ હંમેશા એક વ્યક્તિગત પસંદગી છે કારણ કે વિવિધ રોકાણકારોની અલગ-અલગ રોકાણની જરૂરિયાતો અને ક્ષમતા હોય છે. અહીં ત્રણ પરિબળો છે જે રોકાણકારોએ રોકાણ કરતા પહેલાં ધ્યાનમાં લેવા જોઈએ.

  • ફડનો ઉદ્દેશ તેના રોકાણના ઉદ્દેશો સાથે મેળ ખાતો હોવો જોઈએ.
  • રોકાણનો સમય તેમના રોકાણ પરિપ્રેક્ષ સાથે ચેક કરવા જોઈએ.
  • રોકાણકારોની રિસ્ક પ્રોફાઇલને ફંડ સાથે સિંક કરવું જોઈએ

માટે, બૅલેન્સ્ડ ફંડ્સમાં રોકાણકારોએ નીચેની બાબતોને ધ્યાનમાં રાખવી જોઈએ.

  • બૅલેન્સ્ડ ફંડ્સ  5-10 વર્ષની લાંબા સમયગાળા માટે ઇન્વેસ્ટ કરવામાં આવે ત્યારે શ્રેષ્ઠ વળતર કે રિટર્ન આપે છે. તેથી, તે  રિટાયરમેન્ટ  પ્લાનિંગ (નિવૃત્તિના સમયનું આયોજન) જેવા લાંબા ગાળાના ઇન્વેસ્ટમેન્ટ લક્ષ્યાંકો સાથે ઇન્વેસ્ટર્સને ફિટ કરે છે.
  • પ્રથમ વખતના રોકાણકારો કે જેઓ ઉચ્ચ જોખમ ધરાવતા ફંડ વિશે શંકાસ્પદ છે, તેઓ આ ફંડ સાથે વૈવિધ્યસભર પોર્ટફોલિયોમાં રોકાણ કરી શકે છે.
  • આ ફંડ ઓછા જોખમ સેન્સિટીવ ધરાવતા રોકાણકારોને મદદ કરે છે. બૅલેન્સ્ડ ફંડ્સ બોન્ડ્સ દ્વારા બજારના જોખમો સામે સુરક્ષાત્મક કવચ પ્રદાન કરતી વખતે ઇક્વિટી રોકાણો દ્વારા ઉચ્ચ વળતર પ્રદાન કરે છે.
  • આવકનો કોઈ સ્ત્રોત ન હોય તેવા રોકાણકારો બેલેન્સ ફંડ દ્વારા ડિવિડન્ડ-ચુકવણી કરતી કંપનીઓમાં રોકાણ કરી શકે છે.

બૅલેન્સ્ડ ફંડ્સના નુકસાન

બેલેન્સ મ્યુચ્યુઅલ ફંડના કેટલાક નુકસાન છે.

સ્ટેટસ એસેટ એલોકેશન:

બૅલેન્સ્ડ ફંડ્સ 60/40ના સ્ટેટસ રેશિયોમાં ફંડ્સ ફાળવે છે, જે હંમેશા શ્રેષ્ઠ મિશ્રણ હોય તેમ બનતું નથી.લાર્જ-કેપ ફોકસ્ડ: બેલેન્સ્ડ ફંડ્સ નાની અને  મિડ-કેપ કંપનીઓને બદલે લાર્જ-કેપ્સમાં રોકાણ કરી રોકાણકારો માટે સતત આવક સર્જન કરવામાં આવે છે જેણે ઉચ્ચ વળતર સર્જન કરે છે. તેનો અર્થ એ છે કે તમારી કમાણી સરેરાશ અથવા ઓછી હશે.

મર્યાદિત આંતરરાષ્ટ્રીય રોકાણ:

આંતરરાષ્ટ્રીય શેરતમારા પોર્ટફોલિયોમાં વિવિધતાની એક પરત ઉમેરી શકે છે. તેમ છતાં બેલેન્સ ફંડ મોટાભાગે વૈશ્વિક બજારોને નજર અંદાજ  છે.

સંક્ષિપ્તમાં

અમે અત્રે બેલેન્સ્ડ ફંડનો અર્થ સમજાવ્યો છે જેથી તમે તમારી રોકાણની જરૂરિયાતો પ્રમાણે શ્રેષ્ઠ બેલેન્સ્ડ ફંડ શોધવા માટે સંશોધન કરી શકો. નામ પ્રમાણે બેલેન્સ્ડ ફંડ્સ ઇક્વિટી અને બોન્ડ્સનું વ્યૂહાત્મક મિશ્રણની ઑફર કરે છે જેથી રોકાણકારો માટે સ્થિર જોખમ-સમાયોજિત વળતર મેળવી શકાય. પરંપરાગત હોવા છતાં, આ ફંડ્સ ડેબ્ટ ફંડ્સ કરતાં વધુ વળતરનું સર્જન કરે છે, જેમાં ઇક્વિટી રોકાણ મૂડીની વધારા સાથે ફુગાવાસામે રક્ષણ મળી શકે છે.અસ્વીકરણ: "આ બ્લૉગ માત્ર શૈક્ષણિક હેતુ માટે છે અને કોઈપણ શેર ખરીદવા અને વેચવાની ભલામણ અથવા રોકાણ પર કોઈ સલાહ/સૂચનો આપતું નથી"
મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ નાણાકીય બજારોમાં ભાગ લેવા માટે એક માળખાગત રીત પ્રદાન કરે છે જેમાં ઊંડાણપૂર્વકની કુશળતા કે મોટી મૂડીની જરૂર નથી. રોકાણકારો દર મહિને માત્ર ₹500 માં સિસ્ટમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન (SIP) શરૂ કરી શકે છે અને રૂપિયા-ખર્ચ સરેરાશ અને ચક્રવૃદ્ધિની શક્તિનો લાભ મેળવી શકે છે. એન્જલ વનનું સાહજિક પ્લેટફોર્મ તમને વળતર, જોખમ, ખર્ચ ગુણોત્તર અને રેટિંગના આધારે ભંડોળની તુલના કરવામાં મદદ કરે છે, જેથી તમે તમારા નાણાકીય લક્ષ્યો સાથે મેળ ખાતી યોજનાઓ પસંદ કરી શકો. પેપરલેસ ઓનબોર્ડિંગ, ઇન્સ્ટન્ટ SIP સેટઅપ અને સીમલેસ ટ્રેકિંગ સાથે, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાં રોકાણ કરવું ક્યારેય સરળ નહોતું.

Grow your wealth with SIP

4,000+ Mutual Funds to choose from
+91