ઈડીએલઆઈ એટલે શું? કર્મચારીઓનું ડિપોઝિટ લિંક્ડ ઈન્સ્યોરન્સ સ્કીમ

ઈડીએલઆઈ સ્કીમ એ સરકારી સમર્થિત જીવન વીમા યોજના છે, જે સંગઠિત ક્ષેત્રમાં કામ કરતા પગારદાર કર્મચારીઓના એમ્પ્લોઈઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ (ઈપીએફ) ખાતા સાથે જોડાયેલી છે. આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ છે કે જો કોઈ કર્મચારી સક્રિય સેવામાં હોય ત્યારે મૃત્યુ પામે, તો તેના નોમિની અથવા કાયદેસરના વારસદારને આર્થિક સહાય પૂરી પાડવી. ઈપીએફ હેઠળ આવરી લેવાયેલા કર્મચારીઓ કોઈપણ વધારાના પ્રીમિયમ ચૂકવ્યા વિના આપમેળે ઈડીએલઆઈ સ્કીમનો ભાગ બની જાય છે.

કી ટેકવેઝ:

• ઈપીએફ-કવર્ડ સભ્યો આપમેળે ઈડીએલઆઈ હેઠળ આવરી લેવામાં આવે છે અને કોઈ અલગ કર્મચારી પ્રીમિયમની જરૂર નથી.
• આ યોજના ₹2.5 લાખનો પ્રમાણભૂત લઘુત્તમ લાભ અને નવીનતમ ઈપીએફઓ નિયમોને આધીન મહત્તમ ₹7 લાખ સુધીનો લાભ પૂરો પાડે છે.
• જો કોઈ કર્મચારી એક વર્ષની સતત સેવા પૂર્ણ કર્યા પહેલા મૃત્યુ પામે છે, તો ₹50,000નો લઘુત્તમ લાભ આપવામાં આવે છે.
• ક્લેમ સેટલમેન્ટ માટે ફોર્મ 5 IF અને ચકાસણી માટે સહાયક દસ્તાવેજોની જરૂર પડે છે.

ઈડીએલઆઈનું ફૂલ ફોર્મ શું છે?

ઈડીએલઆઈનું ફૂલ ફોર્મ એમ્પ્લોઈઝ ડિપોઝિટ લિંક્ડ ઈન્સ્યોરન્સ સ્કીમ છે. ઈડીએલઆઈ એ ઈપીએફ સભ્યપદ સાથે જોડાયેલી એક વૈધાનિક જીવન વીમા યોજના છે, જે ઈપીએફ-કવર્ડ કર્મચારી સેવામાં હોય ત્યારે મૃત્યુ પામે તો નોમિની અથવા પાત્ર પરિવારના સભ્યને એકમ રકમનો લાભ આપે છે.

ઈપીએફ-કવર્ડ સભ્યો આપમેળે આવરી લેવામાં આવે છે અને કોઈ અલગ કર્મચારી પ્રીમિયમની જરૂર નથી. વર્તમાન ઈડીએલઆઈ ફ્રેમવર્ક હેઠળ બેનિફિટ ઈપીએફઓ નિયમોને આધીન ₹2.5 લાખથી ₹7 લાખ સુધીનો હોય છે.

એમ્પ્લોઈઝ ડિપોઝિટ લિંક્ડ ઈન્સ્યોરન્સ સ્કીમની વિશેષતાઓ:

એમ્પ્લોઈઝ ડિપોઝિટ લિંક્ડ ઈન્સ્યોરન્સ સ્કીમ ઈપીએફ સભ્યો અને તેમના પરિવારોને વીમા કવરેજ અને આર્થિક સહાય પૂરી પાડે છે. આ યોજનાની મુખ્ય વિશેષતાઓ નીચે મુજબ છે:

• ઓટોમેટિક કવરેજ: ઈપીએફ હેઠળ નોંધાયેલા કર્મચારીઓ કોઈપણ અલગ નોંધણી વિના આપમેળે ઈડીએલઆઈ સ્કીમનો ભાગ બની જાય છે.
• મહત્તમ વીમા લાભ: પાત્ર નોમિની અથવા કાયદેસરના વારસદારો લઘુત્તમ ₹2.5 લાખ અને નવીનતમ ઈપીએફઓ નિયમોને આધીન મહત્તમ ₹7 લાખ સુધીનો લાભ મેળવી શકે છે.
• કોઈ કર્મચારી ફાળો નહીં: કર્મચારીઓએ ઈડીએલઆઈ કવરેજ માટે કોઈ અલગ પ્રીમિયમ રકમ ચૂકવવાની જરૂર નથી.
• એમ્પ્લોયરનો ફાળો: એમ્પ્લોયર નિર્ધારિત મર્યાદાને આધીન, કર્મચારીના મૂળ પગાર + મોંઘવારી ભથ્થાના 0.5% સ્કીમમાં ફાળો આપે છે.
• વિદેશી રોજગાર દરમિયાન કવરેજ: જો કર્મચારી ભારતની બહાર કામ કરતી વખતે મૃત્યુ પામે તો ઈડીએલઆઈ લાભો ઉપલબ્ધ હોઈ શકે છે, જે લાગુ પડતા ઈપીએફઓ નિયમો અને એમ્પ્લોયરના પાલનને આધીન છે.
• વૈકલ્પિક વીમા વિકલ્પ: એમ્પ્લોયર માત્ર ત્યારે જ બીજો ગ્રુપ ઇન્શ્યોરન્સ પ્લાન પસંદ કરી શકે છે, જો તે ઈડીએલઆઈ કરતા સમાન અથવા વધુ લાભો આપે.
• ક્લેમ પ્રક્રિયા: ઈપીએફઓ ગાઈડલાઈન્સ મુજબ, ઈડીએલઆઈ દાવાઓ સામાન્ય રીતે સંપૂર્ણ દસ્તાવેજો સબમિટ કર્યા પછી 20 - 30 દિવસમાં પ્રોસેસ કરવામાં આવે છે.

ઈપીએફ — એમ્પ્લોઈઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ વિશે વધુ વાંચો

ઈડીએલઆઈ સ્કીમની પાત્રતા:

એમ્પ્લોઈઝ ડિપોઝિટ લિંક્ડ ઈન્સ્યોરન્સ (ઈડીએલઆઈ) સ્કીમની મુખ્ય પાત્રતા શરતો નીચે મુજબ છે:

• ઈપીએફ સ્કીમ હેઠળ નોંધાયેલા કર્મચારીઓ ઈડીએલઆઈ કવરેજ માટે પાત્ર છે.
• આ યોજના સામાન્ય રીતે 20 કે તેથી વધુ કર્મચારીઓ ધરાવતી સંસ્થાઓને લાગુ પડે છે.
• કર્મચારીઓ તેમના ઈપીએફ ખાતા દ્વારા આપમેળે સ્કીમનો ભાગ બની જાય છે.
• જો કર્મચારી સક્રિય સેવામાં હોય ત્યારે મૃત્યુ પામે, તો નોમિની અથવા કાયદેસરના વારસદાર લાભની રકમનો દાવો કરી શકે છે.

નોંધ: આસામમાં ચાના કારખાના જેવી અમુક સંસ્થાઓ વિશિષ્ટ જોગવાઈઓ હેઠળ ઈડીએલઆઈ લાગુ થવાથી મુક્ત હોઈ શકે છે.

નેશનલ સેવિંગ સ્કીમ (NSS) વિશે વધુ વાંચો

ઈડીએલઆઈ હેઠળ પેઆઉટ માટે જરૂરી દસ્તાવેજો:

એમ્પ્લોઈઝ ડિપોઝિટ લિંક્ડ ઈન્સ્યોરન્સ સ્કીમ હેઠળ લાભોનો દાવો કરવા માટે નોમિની અથવા કાયદેસરના વારસદારે દાવો પ્રક્રિયા દરમિયાન થોડા મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજો સબમિટ કરવાની જરૂર છે. આ દસ્તાવેજોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:

• ઈડીએલઆઈ ક્લેમ સેટલમેન્ટ માટે યોગ્ય રીતે ભરેલ ફોર્મ 5 IF.
• કર્મચારીનું મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર.
• ક્લેમ કરનારની કેન્સલ કરેલ ચેકની નકલ અથવા બેંક ખાતાની વિગતો.
• જો દાવો કાયદેસરના વારસદાર દ્વારા કરવામાં આવ્યો હોય તો સક્સેસન સર્ટિફિકેટ (વારસાઈ પ્રમાણપત્ર).
• જો દાવો સગીર નોમિની માટે ફાઇલ કરવામાં આવ્યો હોય તો ગાર્ડિયનશિપ સર્ટિફિકેટ.

UAN સાથે અને વગર ઈપીએફ બેલેન્સ કેવી રીતે ચેક કરવું? તે વિશે વધુ વાંચો

ઈડીએલઆઈ સ્કીમના લાભો:

ઈડીએલઆઈ સ્કીમ ઈપીએફ સભ્યોને આર્થિક સુરક્ષા પૂરી પાડે છે અને મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં તેમના પરિવારોને ટેકો આપે છે. આ યોજનાના કેટલાક મહત્વપૂર્ણ લાભો નીચે મુજબ છે:

• પરિવારના સભ્યો માટે વીમા કવરેજ: જો કર્મચારી સક્રિય સેવામાં મૃત્યુ પામે તો આ યોજના નોમિની અથવા કાયદેસરના વારસદારને આર્થિક સહાય પૂરી પાડે છે.
• ઓટોમેટિક વીમા કવરેજ: ઈપીએફ હેઠળ નોંધાયેલા કર્મચારીઓ અલગ નોંધણી વગર આપમેળે ઈડીએલઆઈ સ્કીમનો ભાગ બની જાય છે.
• કોઈ અલગ કર્મચારી ફાળો નહીં: ઈડીએલઆઈ લાભો મેળવવા માટે કર્મચારીઓએ કોઈ વધારાનું પ્રીમિયમ ચૂકવવાની જરૂર નથી.
• ઉચ્ચ ક્લેમ લાભ: પાત્ર નોમિની અથવા પરિવારના સભ્યો આ યોજના હેઠળ ₹7 લાખ સુધીના વીમા લાભો મેળવી શકે છે.
• કટોકટી દરમિયાન મદદ: લાભની રકમ પરિવારોને કર્મચારીના મૃત્યુ પછી આર્થિક જરૂરિયાતો અને ખર્ચાઓનું સંચાલન કરવામાં મદદ કરે છે.
• વૈશ્વિક કવરેજ: વીમાનો લાભ ત્યારે પણ લાગુ રહે છે જો કર્મચારી રોજગાર દરમિયાન ભારતની બહાર મૃત્યુ પામે.

એકંદરે ઈડીએલઆઈ સ્કીમ અનપેક્ષિત પરિસ્થિતિઓમાં કર્મચારીઓના પરિવારો માટે મહત્વપૂર્ણ આર્થિક સહાય પ્રણાલી તરીકે કામ કરે છે.

ઈડીએલઆઈ ચાર્જની ગણતરી:

ઈડીએલઆઈ ચાર્જ એ સ્કીમમાં એમ્પ્લોયરનો ફાળો છે, જે મૂળ પગાર અને મોંઘવારી ભથ્થાના 0.50% લેખે ગણવામાં આવે છે, જે લાગુ વેતન મર્યાદાને આધીન છે.

કર્મચારીઓ અલગથી ફાળો આપતા નથી અને આ રકમ નોમિની અથવા કાયદેસરના વારસદારને ચૂકવવાપાત્ર વીમા લાભને ફંડ આપવા માટે વપરાય છે.

ઈડીએલઆઈ ક્લેમ લાભો મેળવવામાં સામેલ પગલાં:

ઈડીએલઆઈ ક્લેમ રકમ મેળવવા માટે નોમિની અથવા કાયદેસરના વારસદારે કેટલાક મહત્વપૂર્ણ પગલાં પૂર્ણ કરવા અને ચકાસણી માટે જરૂરી દસ્તાવેજો સબમિટ કરવા આવશ્યક છે. જો તમામ વિગતો યોગ્ય રીતે આપવામાં આવે તો પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે સરળ હોય છે.

1. કર્મચારી અને ક્લેમ કરનારની વિગતો સાથે ફોર્મ 5 IF ભરો.
2. જરૂરી દસ્તાવેજો જોડો, જેમ કે મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર, ઓળખનો પુરાવો અને બેંક ખાતાની વિગતો.
3. ચકાસણી અને હસ્તાક્ષર માટે એમ્પ્લોયરને ક્લેમ ફોર્મ સબમિટ કરો.
4. ક્લેમ કરનાર જ્યાં જરૂરી હોય ત્યાં છેલ્લા એમ્પ્લોયર દ્વારા સહાયક દસ્તાવેજો સાથે ફોર્મ 5 IF સબમિટ કરે છે અને ઈપીએફઓ ચકાસણી પછી દાવાની પ્રક્રિયા કરે છે.
5. ઈપીએફ ઓફિસ દસ્તાવેજોની સમીક્ષા કરે છે અને દાવાની વિગતો તપાસે છે.
6. જો બધું સાચું હોય, તો ક્લેમની રકમ મંજૂર કરવામાં આવે છે અને નોમિનીના બેંક ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે છે.
7. નોમિની ક્લેમના સફળ સેટલમેન્ટ પછી પુષ્ટિ મેળવી શકે છે.

ઈપીએફ વિરુદ્ધ EPS: ભારતમાં પેન્શન યોજનાઓ વિશે વધુ વાંચો

એમ્પ્લોઈઝ ડિપોઝિટ લિંક્ડ ઈન્સ્યોરન્સ સ્કીમ માટે મહત્વપૂર્ણ વિચારણા:

એમ્પ્લોઈઝ ડિપોઝિટ લિંક્ડ ઈન્સ્યોરન્સ સ્કીમ હેઠળ લાભો માટે અરજી કરતા પહેલાં કર્મચારીઓ અને પરિવારના સભ્યોએ ક્લેમ પ્રક્રિયા દરમિયાન વિલંબ ટાળવા માટે કેટલીક મહત્વપૂર્ણ બાબતો ધ્યાનમાં રાખવી જોઈએ.

• સક્રિય ઈપીએફ સભ્યપદ: દાવો ધ્યાનમાં લેવા માટે મૃત્યુ સમયે કર્મચારી સક્રિય ઈપીએફ સભ્ય હોવા જોઈએ.
• નોમિનીની વિગતો: ઈપીએફ ખાતામાં નોંધાયેલ નોમિની ઈડીએલઆઈ ક્લેમની રકમ માટે અરજી કરવા માટે પાત્ર છે.
• કાયદેસરના વારસદાર દ્વારા દાવો: જો કોઈ નોમિની નોંધાયેલ ન હોય, તો કાયદેસરના વારસદાર અથવા પાત્ર પરિવારના સભ્ય સહાયક દસ્તાવેજો સાથે દાવો ફાઇલ કરી શકે છે.
• યોગ્ય દસ્તાવેજ ચકાસણી: સબમિશન પહેલાં તમામ ક્લેમ ફોર્મ અને દસ્તાવેજો યોગ્ય રીતે ચકાસાયેલ અને હસ્તાક્ષરિત હોવા જોઈએ.
• સાચી બેંક માહિતી: પેમેન્ટ સેટલમેન્ટમાં વિલંબ ટાળવા માટે ક્લેમ કરનારની બેંક ખાતાની વિગતો સચોટ હોવી જોઈએ.
• એમ્પ્લોયરનું પ્રમાણપત્ર: ઈપીએફ માર્ગદર્શિકા મુજબ ક્લેમ પ્રક્રિયા દરમિયાન સામાન્ય રીતે એમ્પ્લોયરની ચકાસણી જરૂરી છે.

આ બાબતોને સમજવાથી નોમિની અને પરિવારના સભ્યોને ઈડીએલઆઈ ક્લેમ પ્રક્રિયા વધુ સરળતાથી પૂર્ણ કરવામાં મદદ મળી શકે છે.

ઈપીએફ ક્લેમ સ્ટેટસ ઓનલાઈન કેવી રીતે ચેક કરવું? તે વિશે વધુ વાંચો

નિષ્કર્ષ:

ઈડીએલઆઈ સ્કીમ એ પગારદાર કર્મચારીઓના ઈપીએફ ખાતા સાથે જોડાયેલી એક મહત્વપૂર્ણ આર્થિક સહાય પ્રણાલી છે. તે કર્મચારી સક્રિય સેવામાં હોય ત્યારે મૃત્યુ પામે તો નોમિની અથવા પરિવારના સભ્યોને વીમા લાભો પૂરા પાડવામાં મદદ કરે છે. કર્મચારીઓ ઈપીએફ સભ્યપદ દ્વારા આપમેળે આ યોજના હેઠળ આવરી લેવાયેલા હોવાથી તે કર્મચારી તરફથી કોઈ અલગ ફાળો આપ્યા વિના વધારાની આર્થિક સુરક્ષા આપે છે. પાત્રતા, ક્લેમ પ્રક્રિયા અને લાભોને સમજવાથી પરિવારોને મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં મૂંઝવણ ટાળવામાં મદદ મળી શકે છે.

રોકાણ કરવા માંગો છો? તો એન્જલ વન સાથે ડિમેટ અકાઉન્ટ ખોલો અને ટ્રેડિંગ શરૂ કરો.