Skip to main content

డీలిస్టింగ్ అంటే ఏమిటి?

4 min readUpdated on 22nd Jun, 2026by Angel One
Share

మీరు ఎప్పుడైనా డీలిస్టింగ్ అంటే ఏమిటి అని ఆశ్చర్యపోయారా? లిస్ట్ చేయబడిన ఒక కంపెనీ తన షేర్లు స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లో పాల్గొనడం నుండి తొలగించడం. ఒక స్టాక్ లేదా సెక్యూరిటీని తొలగించడం స్వచ్ఛందం మరియు అసంకల్పితంగాను రెండూ ఉండవచ్చు. కంపెనీ దాని కార్యకలాపాలను ఆపివేసి, మరొక కంపెనీతో విలీనం చేసుకోవాలని, విస్తరించాలని లేదా పునర్నిర్మాణం కోరుకున్నప్పుడు, దివాలా ప్రకటించడానికి, లిస్టింగ్ అవసరాలను తీర్చడంలో విఫలమైనప్పుడు సాధారణంగా తొలగించడం జరుగుతుంది. డీలిస్టింగ్ అనేది స్వచ్ఛంద నిర్ణయం అయినప్పుడు, కంపెనీ పెట్టుబడిదారులకు చెల్లింపులు చేస్తుంది మరియు తరువాత దాని స్టాక్స్ ఎక్స్ఛేంజ్ నుండి ఉపసంహరించుకుంటుంది. నియమాలకు అనుగుణంగా లేకపోతే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ కూడా ఒక కంపెనీని బలవంతం చేయవచ్చు. సులభంగా చెప్పాలంటే, స్టాక్ ఎక్స్చేంజ్ నుండి స్టాక్ శాశ్వతంగాతొలగించబడినప్పుడు, అది డీలిస్టింగ్ అని పిలుస్తారు.

షేర్లను డీలిస్ట్  చేయడం అంటే ఏమిటి?

ఒక కంపెనీ లిస్టింగ్ ప్రమాణాలను తప్పక కలిగి ఉండాలి; ప్రతి ఎక్స్చేంజ్ తమ యొక్క నియమాలు మరియు నిబంధనలను కలిగి ఉంటుంది.

కొన్ని కంపెనీలు ఖర్చు-ప్రయోజనం విశ్లేషణ సహాయంతో, లిస్టింగ్ ద్వారా ఉండే ఖర్చులు దాని ప్రయోజనాల కంటే ఎక్కువగా ఉంటే అప్పుడు వారు డీలిస్ట్ చేసుకోవడం ఎంచుకుంటారు. ప్రైవేట్ ఈక్విటీ సంస్థలు కంపెనీలను కొన్న తరువాత కొత్త వాటాదారులు వాటిని నిర్వహిస్తారు, అటువంటి సమయంలో కూడా కంపెనీలు డీలిస్టింగ్ కు అభ్యర్థించవచ్చు.

మొదట స్వచ్ఛంద డీలిస్టింగ్ ని చూద్దాం. బలవంతం చేయబడినప్పుడు,  పెట్టుబడిదారులు అతి తక్కువ ఎంపికను కలిగి ఉంటారు మరియు ఆ సమయంలో ఏ ధర అందించబడుతోందో స్టాక్ లను ఆ ధరకు విక్రయించడం వలన ఒక ఇబ్బందికరమైన స్థితిలో పెట్టుబడిదారులను వదిలివేస్తుంది.

వాలంటరీ డీలిస్టింగ్

ఒక కంపెనీ స్వచ్ఛందంగా డీలిస్ట్ చేయాలనుకుంటే, షేర్ల యొక్క సాధారణ ధరకు ఒక ప్రీమియం సాధారణంగా వాటాదారులకు అందించబడుతుంది. ఒక పెట్టుబడిదారుడు డీలిస్ట్ చేయబడిన షేర్లను అమ్మినప్పుడు, ఆ లావాదేవీ ఎక్స్చేంజ్ నుండి తొలగించబడుతుంది. కాబట్టి, ఏదైనా లాభం వచ్చి ఉంటే అది ఒక మూలధన లాభంగా నిర్ణయించబడుతుంది. సెక్యూరిటీ కొనుగోలు చేసిన ఒక సంవత్సరం తర్వాత  డీలిస్టింగ్ జరిగితే, క్యాపిటల్ గెయిన్స్ పన్ను వసూలు చేయబడదు. అయితే, డీలిస్టింగ్ ఒక సంవత్సరం లోపల జరిగితే, ఆ వ్యక్తి యొక్క పన్ను స్లాబ్ ఆధారంగా ఏదైనా లాభం చేయబడితే అది పన్ను విధించదగినది అయి ఉంటుంది.

అసంకల్పిత డీలిస్టింగ్

నిబంధనల ఉల్లంఘన లేదా కనీస ఆర్థిక అంచనాలను నెరవేర్చడంలో వైఫల్యం ఉన్నప్పుడు అసంకల్పిత డీలిస్టింగ్

జరుగుతుంది. ద్రవ్య ప్రమాణం అనే పదం ఒక షేరు తన నిర్దిష్ట ధరను నిర్వహించడాన్ని,  ఆర్ధిక నిష్పత్తులు మరియు అమ్మకాల యొక్క స్థాయిని సూచిస్తుంది. ఒకవేళ ఒక కంపెనీ లిస్టింగ్ అవసరాలను తీర్చడంలో విఫలమైతే, ఎక్స్చేంజ్ ద్వారా ఒక సమ్మతి-కాని హెచ్చరిక జారీ చేయబడుతుంది. కంపెనీ ఈ సమస్యను పరిష్కరించకపోతే, ఎక్స్చేంజ్ నుండి స్టాక్స్ తొలగించబడతాయి.

ఇది మిమ్మల్ని ఎలా ప్రభావితం చేస్తుంది?

ఇప్పుడు, ప్రశ్న ఏంటంటే, ఒక కంపెనీ యొక్క తొలగింపు వాటాదారులను ఎలా ప్రభావితం చేస్తుంది? స్వచ్ఛంద తొలగింపు విషయంలో, ఒక కంపెనీ తన స్వంత షేర్లను మార్కెట్ నుండి తొలగిస్తుంది, ఇది వారు కలిగి ఉన్న షేర్లను తిరిగి ఇవ్వడానికి వాటాదారులకు చెల్లింపులు చేస్తుంది మరియు తరువాత ఎక్స్చేంజ్ నుండి షేర్లను తొలగిస్తుంది. కొనుగోలుదారుని యొక్క షేర్‌హోల్డింగ్ మరియు పబ్లిక్ వాటాదారులు అందించే షేర్ల మొత్తం, కంపెనీ యొక్క మొత్తం షేర్ క్యాపిటల్‌లో 90% వరకు ఉన్నట్లయితేనే డీలిస్టింగ్ విజయవంతంగా భావించబడుతుంది.

ఒక స్వచ్ఛంద తొలగింపు అకస్మాత్తుగా జరగదు. పెట్టుబడిదారులకు వారి స్టాక్‌లను విక్రయించడానికి తగినంత సమయం అందించబడుతుంది. ఒక పెట్టుబడిదారుడు తొలగింపు తర్వాత కూడా షేర్లను ఉంచుకోవాలని అనుకుంటే, అతను లేదా ఆమె వారు కలిగి ఉన్న షేర్ల యొక్క చట్టపరమైన మరియు ప్రయోజనకరమైన యాజమాన్యాన్ని కొనసాగిస్తాడు.
భారతీయ షేర్ మార్కెట్ మూలధన రూపకల్పన, సంపద సృష్టి మరియు కార్పొరేట్ వృద్ధిని పెంపొందించడం ద్వారా దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. పెట్టుబడిదారుల విషయానికి వస్తే, దేశంలోని అత్యంత విజయవంతమైన కొన్ని కంపెనీలలో ఈక్విటీ (వాటా)ని కలిగి ఉండటం ద్వారా కాలక్రమేణా తమ డబ్బును వృద్ధి చేసుకునే అవకాశాన్ని ఇది అందిస్తుంది. ఏంజెల్ వన్ (Angel One) శక్తివంతమైన ట్రేడింగ్ ప్లాట్‌ఫారమ్, ARQ Prime స్మార్ట్ సిఫార్సులు, IPO యాక్సెస్ మరియు రీసెర్చ్ ఆధారిత విశ్లేషణలతో షేర్ మార్కెట్‌ను మీ చేతికి అందిస్తుంది. మీరు చిన్న మొత్తంతో ప్రారంభించినా లేదా దీర్ఘకాలిక పోర్ట్‌ఫోలియోను నిర్మిస్తున్నా, సంపదను పెంచుకోవడానికి షేర్ మార్కెట్ ఒక అద్భుతమైన మార్గంగా ఉపయోగపడుతుంది.

Open Free Demat Account!

Join our 3.5 Cr+ happy customers

+91

Open Free Demat Account!

Join our 3.5 Cr+ happy customers
+91