బ్యాంకు విలీనం అంటే ఏమిటి? బ్యాంకుల విలీనాల జాబితా

విలీనం అనేది తరచుగా ఒక పెద్ద సంఘటన, ఇది ఒక సంస్థను మళ్లీ ఆకృతీకరించి దాని స్థితిగతుల్లో మార్పుకు దారి తీస్తుంది. అది బ్యాంకుల మధ్య జరిగితే మరింత ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంటుంది. ఇటీవలి కాలంలో, బ్యాంకు విలీనాలు అధికంగా సాధారణమవుతూ, భారతీయ బ్యాంకింగ్ రంగంలో మార్పుకు దారి తీస్తున్నాయి. అయితే బ్యాంకు విలీనాలు అసలు ఏమిటి మరియు అవి ఎంత ముఖ్యమైనవి? ఈ వ్యాసంలో, మేము బ్యాంకు విలీనం అంటే ఏమిటి, దాని ప్రాధాన్యం, లోపాలు ఏమిటో తెలుసుకొని, ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో జరిగిన బ్యాంకు విలీనాల జాబితాను పరిశీలిస్తాము. 

బ్యాంకు విలీనం అంటే ఏమిటి?

బ్యాంకు విలీనం అనేది కార్పొరేట్ పునర్వ్యవస్థీకరణ ప్రక్రియ, ఇందులో రెండు లేదా మరిన్ని బ్యాంకులు ఒకే సంస్థగా కలుస్తాయి. సాధారణంగా ఈ సమీకరణ ప్రక్రియలో పెద్ద బ్యాంక్ చిన్న బ్యాంకులను విలీనం చేసుకుంటుంది. బ్యాంకు విలీనాలు చట్టపర, ఆర్థిక మరియు ఆపరేషనల్ సమన్వయాలతో కూడిన అత్యంత సంక్లిష్టమైన ప్రక్రియలు. 

బ్యాంకు విలీన లక్ష్యాలు ఏమిటి?

ఇప్పటికే బ్యాంకు విలీనం అంటే ఏమిటి మీకు తెలిసింది కాబట్టి, ఈ పునర్వ్యవస్థీకరణ చర్య యొక్క వివిధ వ్యూహాత్మక లక్ష్యాలను చూద్దాం. 

• పరిమాణ ఆర్థిక ప్రయోజనాలు

ఖర్చులను విస్తృత కస్టమర్ బేస్‌పై విస్తరించడం, అనవసర కార్యకలాపాలను తొలగించడం, ప్రక్రియలను సరళతరం చేయడం ద్వారా పరిమాణ ఆర్థిక ప్రయోజనాలను సాధించడం బ్యాంకు విలీనంలోని ప్రధాన లక్ష్యాల్లో ఒకటి. దీని వల్ల గణనీయమైన ఖర్చు ఆదా, మెరుగైన ఆపరేషనల్ సామర్థ్యం కలిగి, దీర్ఘకాలంలో మెరుగైన లాభాలకు దారి తీస్తుంది.

• మెరుగైన ఆర్థిక స్థితి

బ్యాంకు విలీనంతో అనేక బ్యాంకుల ఆర్థిక వనరులు ఒకే సంస్థలో సమీకృతమవుతాయి. పెరిగిన మూలధనంతో, విలీనం అయిన సంస్థ తన మార్కెట్ స్థానం బలోపేతం చేసుకొని, నియంత్రణ అవసరాలను నెరవేర్చుతూ, తన రుణాల సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోగలదు. 

• మెరుగైన ప్రమాద నిర్వహణ

బ్యాంకు విలీనంతో పెద్దది, విభిన్నమైన బ్యాంక్ ఏర్పడి, వివిధ వ్యాపార ప్రమాదాలు, ఆర్థిక మాంద్యాలు, మార్కెట్ మార్పులను ఎదుర్కొనే సామర్థ్యం మెరుగవుతుంది. 

• వ్యాపార విస్తరణ

బ్యాంకు విలీనంతో సంప్రదాయ పద్ధతితో పోలిస్తే గణనీయ సమయం, డబ్బు, శ్రమ అవసరం లేకుండానే కొత్త భౌగోళిక మార్కెట్లలో, కస్టమర్ విభాగాల్లోకి వేగంగా ప్రవేశించవచ్చు.

• ఉత్పత్తి ఆఫర్లు

ఉత్పత్తి ఆఫర్లను విస్తరించడానికి కూడా బ్యాంకులు విలీనాన్ని ఎంచుకుంటాయి. విలీనం అయిన సంస్థ కస్టమర్లకు మరింత విస్తృతమైన ఆర్థిక ఉత్పత్తులు, సేవలు అందించగలదు, దీని వల్ల రిస్క్ విభజనతో పాటు ఆదాయ సాధన సామర్థ్యం పెరుగుతుంది. 

• సాంకేతిక పురోగతి

బ్యాంకు విలీనంతో విలీనం అయిన సంస్థకు అధునాతన సాంకేతికత, డిజిటల్ బ్యాంకింగ్ సామర్థ్యాలకు ప్రాప్యత లభించి, వినూత్న బ్యాంకింగ్ పరిష్కారాల ద్వారా కస్టమర్ అనుభవాన్ని మెరుగుపరచవచ్చు. 

• పోటీతత్వం పెరుగుదల

పోటీతత్వాన్ని పెంచడానికి బ్యాంకుల మధ్య విలీనం చేపడతారు. విలీనం అయిన సంస్థ సాధారణంగా పెద్దదై, గణనీయ ఆర్థిక వనరులు కలిగి ఉంటుంది కాబట్టి, దేశీయ మరియు గ్లోబల్ ఫైనాన్షియల్ మార్కెట్లలో పోటీ చేయడానికి మెరుగైన స్థితిలో ఉంటుంది. 

బ్యాంకు విలీనంతో కూడిన సవాళ్లు ఏమిటి?

బ్యాంకు విలీనం అంటే ఏమిటి మరియు దాని ప్రయోజనాలను తెలుసుకోవడం సరిపోదు. ఈ సంఘటనకు తరచుగా సంబంధించిన వివిధ సవాళ్ల గురించి కూడా మీరు తెలుసుకోవాలి. ఇక్కడ కొన్ని ప్రధాన సవాళ్లపై సంక్షిప్త అవలోకనం ఉంది. 

• నియంత్రణ అనుమతి

బ్యాంకు విలీనానికి అనేక నియంత్రణ సంస్థల అనుమతులు అవసరం, ముఖ్యంగా రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా. పోటీ-వ్యతిరేక చట్టాలు మరియు ఇతర ఆర్థిక నియమాలకు అనుగుణతను నిర్ధారించే కఠిన నియంత్రణ పరిశీలనను ఎదుర్కోవడం సమయపరమైనదీ, ఖరీదైనదీ కావచ్చు. 

• శాఖల మూసివేతలు

ప్రత్యేకించి ఒకే భౌగోళిక పరిధిలో ఉన్న రెండు సంస్థలు విలీనం అయితే శాఖల నెట్‌వర్క్‌లు దొర్లిపోవచ్చు. అలాంటి శాఖలను సమీకరించడం మూసివేతలకు దారి తీసి, కస్టమర్లు మరియు ఉద్యోగులపై ప్రభావం చూపవచ్చు. 

• సాంకేతిక సమీకరణ

వేర్వేరు బ్యాంకుల సాంకేతికతలను, ముఖ్యంగా ఒకే ప్లాట్‌ఫామ్‌లు కాకపోతే, సమీకరించడం అత్యంత క్లిష్టమై గణనీయ సమయం పట్టవచ్చు. 

• ఆపరేషనల్ అంతరాయాలు

బ్యాంకు విలీనం సాధారణంగా సమయం పడుతుంది. సమీకరణ సమయంలో సంబంధిత సంస్థలు తాత్కాలిక ఆపరేషనల్ మరియు సేవల అంతరాయాలను ఎదుర్కొనవచ్చు. వీటిని త్వరగా పరిష్కరించకపోతే ఖర్చు పెరగడంతో పాటు కస్టమర్ అసంతృప్తికి దారి తీస్తాయి. 

• సాంస్కృతిక సమీకరణ

బ్యాంకు విలీనంలో సాంకేతికతలు, ఆర్థిక వనరుల సమీకరణ మాత్రమే కాక సంస్థాగత సంస్కృతుల సమన్వయం కూడా ఉంటుంది. రెండు వేర్వేరు సంస్కృతులను కలపడం సవాలుగా ఉండి, ఉద్యోగుల అసంతృప్తికి దారి తీసే అవకాశం ఉంటుంది. 

భారతదేశంలోని బ్యాంకు విలీనాల జాబితా

ఇప్పటివరకు బ్యాంకు విలీనాల అర్థం, వాటి లక్ష్యాలు, సవాళ్లను పరిశీలించిన నేపథ్యంలో, ఇప్పుడు ఒక అన్ని బ్యాంకుల విలీనాల జాబితాను చూద్దాం. ఈ జాబితాలోని విలీనాలు ఇటీవలి కాలంలో భారతదేశం చూసినవే, దేశ బ్యాంకింగ్ రంగాన్ని బలోపేతం చేయాలన్న ప్రభుత్వ ప్రయత్నాల వల్ల జరిగినవే. 

• స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా తన అనుబంధాలతో విలీనం

ఈ బ్యాంకు విలీనాల జాబితాలో అత్యంత ముఖ్యమైన సమీకరణల్లో ఒకటి స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SBI)కి సంబంధించినది. ఎస్బిఐ భారతదేశంలో అతిపెద్ద పబ్లిక్ సెక్టార్ బ్యాంక్, దీని అనుబంధ బ్యాంకులు అనేకం స్వతంత్రంగా పనిచేస్తుండేవి. సామర్థ్యాన్ని పెంచడం, పబ్లిక్ సెక్టార్ బ్యాంకుల సంఖ్యను సమీకరించడం కోసం భారత ప్రభుత్వం ఎస్బిఐ మరియు దాని అనుబంధాల విలీనాన్ని ప్రకటించింది. ఏప్రిల్ 1, 2017 నుండి అమలులోకి వస్తూ, క్రింది అనుబంధ బ్యాంకులు స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియాతో విలీనం అయ్యాయి. 

1. స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ మైసూరు
2. స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ పటియాలా
3. స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇందోర్
4. స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ సౌరాష్ట్ర
5. స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ హైదరాబాద్
6. స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ త్రావణ్‌కోర్
7. స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ బీకానీర్ మరియు జైపూర్
8. భారతీయ మహిళా బ్యాంక్

• పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్, ఒరియెంటల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ కామర్స్, మరియు యునైటెడ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా విలీనం

ఈ అన్ని బ్యాంకుల విలీనాల జాబితాలో మరో ప్రధాన సమీకరణ పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్ (PNB)ది. ప్రముఖ పబ్లిక్ సెక్టార్ బ్యాంక్ అయిన పిఎన్‌బి, రెండు చిన్న PSU బ్యాంకులు అయిన ఒరియెంటల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ కామర్స్ మరియు యునైటెడ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియాను విలీనం చేసుకుంది. ఈ విలీనం ఏప్రిల్ 1, 2020న జరిగి, వ్యాపారం మరియు శాఖల నెట్‌వర్క్ పరంగా పిఎన్‌బిని దేశంలో రెండవ అతిపెద్ద పబ్లిక్ సెక్టార్ బ్యాంక్‌గా నిలిపింది. 

• బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా, విజయా బ్యాంక్, మరియు డేనా బ్యాంక్ విలీనం

భారతదేశంలో మొట్టమొదటి త్రిముఖ బ్యాంకు విలీనంలో బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా (BOB), విజయా బ్యాంక్ మరియు డేనా బ్యాంక్ పాల్గొన్నాయి. ఈ సమీకరణ ప్రక్రియను ఏప్రిల్ 1, 2019న ప్రారంభించారు. చిన్న బ్యాంకులను పెద్ద పిఎస్‌బీలతో విలీనం చేసి ఆపరేషనల్ సామర్థ్యాన్ని పెంచడం, సేవల అందివేతను మెరుగుపరచడం, నాన్-పర్ఫార్మింగ్ ఆస్తులు (NPA) సంబంధిత సమస్యలను పరిష్కరించడమే భారత ప్రభుత్వ పథకం భాగం. విలీనం నిబంధనల ప్రకారం, డేనా బ్యాంక్ మరియు విజయా బ్యాంక్ పెద్ద సంస్థ అయిన బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడాలో విలీనం అయ్యాయి. ఫలితంగా, బీఓబీ మూడవ అతిపెద్ద పబ్లిక్ సెక్టార్ బ్యాంక్ అయింది, మొత్తం వ్యాపారం రూ. 14.82 లక్ష కోట్లు కంటే ఎక్కువ. 

• కెనరా బ్యాంక్ మరియు సిండికేట్ బ్యాంక్ విలీనం

సిండికేట్ బ్యాంక్ పరిమిత వ్యాప్తి, శాఖల నెట్‌వర్క్ కలిగిన పబ్లిక్ సెక్టార్ బ్యాంక్. బ్యాంకు మూలధన స్థావరాన్ని, వ్యాప్తిని పెంచడానికి, భారత ప్రభుత్వం సిండికేట్ బ్యాంక్‌ను మరింత పెద్ద పిఎస్‌బీ (PSB) అయిన కెనరా బ్యాంక్‌తో విలీనం చేయాలని ప్రకటించింది. ఏప్రిల్ 01, 2020న విలీనం తరువాత, కెనరా బ్యాంక్ ఆస్తుల పరంగా భారతదేశంలో నాలుగవ అతిపెద్ద పబ్లిక్ సెక్టార్ బ్యాంక్ అయింది. బ్యాంకుకు ఇప్పుడు 10,000 కంటే ఎక్కువ శాఖలు మరియు 12,000 కంటే ఎక్కువ ఎటిఎంలు (ATM) ఉండి, బలమైన కనెక్టివిటీ కలిగి ఉంది. 

• యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, ఆంధ్రా బ్యాంక్, మరియు కార్పొరేషన్ బ్యాంక్ విలీనం

ఈ బ్యాంకు విలీనాల జాబితాలో మరో త్రిముఖ సమీకరణగా, యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (UBI) ఆంధ్రా బ్యాంక్ మరియు కార్పొరేషన్ బ్యాంక్‌లను విలీనం చేసుకుంది. పిఎస్‌బీల సంఖ్యను తగ్గించి, విలీనం అయిన సంస్థ యొక్క వ్యాప్తిని పెంచడానికే ఈ వ్యూహాత్మక విలీనం రూపుదిద్దుకుంది. ఇతర సమాన విలీనాల సరసన, ఈ విలీనం కూడా ఏప్రిల్ 01, 2020న అమలులోకి వచ్చింది, దీతో యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా ఐదవ అతిపెద్ద పిఎస్‌బీగా నిలిచింది. అలాగే, పరిమిత వ్యాప్తి కలిగి, ఆర్థిక మాంద్యాలను ఎదుర్కోవడానికి తగిన ఆర్థిక బఫర్ లేని చిన్న సంస్థలైన ఆంధ్రా బ్యాంక్, కార్పొరేషన్ బ్యాంక్‌లకు ఇది సహకరించింది. 

• ఇండియన్ బ్యాంక్ మరియు అల్లాహాబాద్ బ్యాంక్ విలీనం

అల్లాహాబాద్ బ్యాంక్ భారతదేశంలోని అత్యంత పురాతన పబ్లిక్ సెక్టార్ బ్యాంక్. అయితే, ఈ సంస్థ నాన్-పర్ఫార్మింగ్ ఆస్తులు (NPAలు) మరియు తగ్గుతున్న వ్యాపారం వల్ల తగిన ఆదాయం రాకపోవడంతో ఇబ్బంది పడుతోంది. అందువల్ల, భారత ప్రభుత్వం దీనిని ఇండియన్ బ్యాంక్‌తో ఏప్రిల్ 01, 2020 నుండి విలీనం చేయాలని నిర్ణయించింది. ఈ విలీనం ద్వారా ఇండియన్ బ్యాంక్ భారతదేశంలోని ఏడవ అతిపెద్ద పబ్లిక్ సెక్టార్ బ్యాంక్‌గా మారి, సంస్థ యొక్క ఆర్థిక స్థితి గణనీయంగా మెరుగుపడింది. 

సారాంశం

ఇంతవరకు మీరు బ్యాంకు విలీనం అంటే ఏమిటి మరియు ఇటీవలి కాలంలో భారతదేశంలో చోటుచేసుకున్న వివిధ విలీనాల గురించి తెలుసుకున్నారు. పైవాటితో పాటు దేశంలో మరికొన్ని విలీనాలు కూడా జరిగాయి. HDFC లిమిటెడ్ మరియు HDFC బ్యాంక్ లిమిటెడ్ మధ్య ఏప్రిల్ 04, 2022న జరిగిన విలీనం ప్రైవేట్ సెక్టార్ బ్యాంకులలో అతిపెద్దవాటిలో ఒకటి. ఇది HDFC బ్యాంక్ లిమిటెడ్ మరియు హౌసింగ్ డెవలప్‌మెంట్ ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్ (HDFC లిమిటెడ్) మధ్య జరిగినప్పటికీ, ఈ సమీకరణ అత్యంత ముఖ్యమైనదిగా నిలిచి, ఇప్పటికే ఆధిపత్యం ఉన్న బ్యాంక్ స్థితిని మరింత బలోపేతం చేసింది. భారతీయ బ్యాంకింగ్ పరిశ్రమలో సంచలనం సృష్టించిన మరో ప్రైవేట్ సెక్టార్ బ్యాంకు విలీనం IDFC ఫస్ట్ బ్యాంక్ లిమిటెడ్ మరియు IDFC లిమిటెడ్ మధ్య జరిగింది. ఇది కూడా హోల్డింగ్స్‌ను సరళతరం చేయడం, నిర్వహణ మరియు సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడం, షేర్‌హోల్డర్ విలువను అన్‌లాక్ చేయడం కోసం రూపుదిద్దుకున్న బ్యాంకు మరియు నాన్-బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్షియల్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్ మధ్య విలీనం.