ઇનકમ ટેક્સની કલમ 194IB

રેસિડેન્ટ્સ અને હિન્દુ અવિભાજિત પરિવારો દ્વારા કરવામાં આવતા રેન્ટની પેમેન્ટ પર ટીડીએસ સાથે સંબંધિત છે, જેને ટેક્સ ઓડિટની જરૂર પડતી નથી. ટેક્સ ચોરી રોકવા અને નિયમોનું પાનલ સુનિશ્ચિત કરવા માટે લગાવવામાં આવેલ આ જોગવાઇ હેઠળ ભાડૂઆત માટે રૂ.50,000 પ્રતિ માસથી વધારે રેન્ટની ચૂકવણી પર ટેક્સ કાપવો જરૂરી છે. આ ટેક્સ રેન્ટ પેમેન્ટ અથવા ક્રેડિટ, જે પણ પહેલા હોય, તે સમયે કાપવો જરૂરી છે. આ નિયમ ફાનાન્સિયલ યરના અંતિમ મહીના અથવા ટેનેન્સી પૂર્ણ થવાના છેલ્લા મહીને, જો ટેનેન્સી ફાઇનાન્સિયલ યર પૂર્ણ થતા પહેલા જ ખતમ થઇ જાય છે, તેના માટે લાગૂ પડે છે.

તે ભાડે અપાતી પ્રોપર્ટીઝને સીધી અસર કરે છે, કર પાલન અને જવાબદારીઓ ઉમેરે છે. તો ચાલો આ સેક્શનના મહત્વપૂર્ણ પરીબળો વિશે જાણીએ, જેમાં જરૂરિયાત, પેનલ્ટીઝ, છૂટછાટ અને સામાન્ય પ્રશ્નોનો સમાવેશ થાય છે.

કી ટેકવેઝ

કલમ 194IB મુજબ, ઓડિટ ન કરાવનારા વ્યક્તિઓ અને એચયુએફ ટેનન્ટ્સ ₹50,000 થી વધુના માસિક ભાડા પર 2% (1 ઓક્ટોબર, 2024 પહેલાંના સમયગાળા માટે 5%) ટીડીએસ કાપવો પડશે અને તેને ફોર્મ 26QC દ્વારા જમા કરાવવો પડશે.

જો વર્ષ પૂરું થાય તે પહેલાં મિલકત ખાલી કરવામાં આવે તો નાણાકીય વર્ષના છેલ્લા મહિનામાં અથવા ભાડાપટ્ટાના છેલ્લા મહિનામાં ટીડીએસ કાપવો આવશ્યક છે. વિલંબથી વ્યાજ, પેનલ્ટી અને દૈનિક લેટ-ફી ચાર્જ થઈ શકે છે.

કલમ 194IB લોઅર થ્રેશોલ્ડ, સિંગલ એન્યુઅલ ડિડક્શન, ટીએએન આવશ્યકતા વગર અને ફોર્મ 16C જારી કરે છે, જે તેને કલમ 194I થી અલગ બનાવે છે.

કલમ 194IB હેઠળ ઓનલાઈન ટીડીએસ પેમેન્ટમાં ફોર્મ 26QC ફાઇલ કરવું, પાન માન્ય કરવું, ઈ-પેમેન્ટ પૂર્ણ કરવું અને મકાનમાલિકોને ફોર્મ 16C જારી કરવાનો સમાવેશ થાય છે.

કલમ 194IB શું છે?

કલમ 194IB સ્પષ્ટ કરે છે કે ₹50,000 થી વધુ ભાડું ચૂકવતા વ્યક્તિઓ અથવા એચયુએફ એ ભાડાની રકમ પર 2% (1 ઓક્ટોબર, 2024 પહેલાંના સમયગાળા માટે 5%) ના દરે ટીડીએસ કાપવો પડશે. આ જવાબદારી મુખ્યત્વે એવા ભાડૂતોને લાગુ પડે છે જેઓ ટેક્સ ઓડિટને આધીન નથી, ખાતરી કરે છે કે ટેક્સ કપાત યોગ્ય રીતે કેપ્ચર કરવામાં આવે અને મોકલવામાં આવે.

કોણે પાલન કરવાની જરૂર છે?

આ સેક્શન મુખ્યત્વે એવા વ્યક્તિઓ અને એચયુએફ ને લક્ષ્ય બનાવે છે જેઓ દર મહિને ₹50,000 થી વધુ ભાડું ચૂકવે છે અને જેમના એકાઉન્ટ્સ અગાઉના નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન કલમ 44AB ની કલમ (a) અથવા કલમ (b) હેઠળ ઓડિટ કરવા માટે જવાબદાર નથી. ટેક્સ ઓડિટ માટે જવાબદાર સંસ્થાઓ, જેમ કે કોર્પોરેશનો અને મોટા બિઝનેસ એકમોને આ કલમમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે કારણ કે તેઓ કલમ 194I દ્વારા સંચાલિત છે. કલમ 194IB થોડું ભાડું ચૂકવનારા એકમો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.

કલમ 194IB હેઠળ રેન્ટ પેમેન્ટ્સ અને ટીડીએસ

કલમ 194IB કોઈપણ જમીન, મકાન અથવા બંનેના ઉપયોગ માટે મળતા પેમેન્ટને "રેન્ટ" તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરે છે. આમાં વિવિધ પ્રકારની સંપત્તિ માટે પેમેન્ટનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં આવરી લેવામાં આવે છે:

• જમીન અથવા ઇમારતો, જેમાં રેસિડેન્સિયલ અને કોમર્શિયલ બંને પ્રોપર્ટીઝનો સમાવેશ થાય છે.

કલમ 194IB જમીન અથવા ઇમારતોના રેન્ટ સુધી મર્યાદિત છે. જો ચુકવણી કરનાર મિલકતનો સંપૂર્ણ માલિક ન હોય તો પણ, ચૂકવવામાં આવેલ ભાડું ટીડીએસ જોગવાઈઓને આધીન રહે છે.

અનુપાલનના મુખ્ય મુદ્દાઓ

કલમ 194IB નું સમયસર અનુપાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે, નીચેની શરત પૂરી કરવી આવશ્યક છે:

ગત નાણાકીય વર્ષના અંતિમ મહીનામાં રેન્ટ ક્રેડિટ કરવા અથવા ચૂકવવા, જે પણ વહેલું હોય, તે ટીડીએસ કપાતપાત્ર છે. જો નાણાકીય વર્ષ પૂરું થાય તે પહેલાં ભાડાપટ્ટો સમાપ્ત થાય, તો ભાડાપટ્ટાના છેલ્લા મહિનામાં ટીડીએસ કાપવાનો રહેશે.

ટીડીએસ પેમેન્ટ અને રિટર્ન ફાઇલિંગ માટેની ટાઇમલાઇન

જે મહિના દરમિયાન ટીડીએસ ડિડક્ટ કરવામાં આવે છે તે મહિનાના અંતથી 30 દિવસની અંદર ફોર્મ 26QC નો ઉપયોગ કરીને ટીડીએસ જમા કરાવવો આવશ્યક છે. આ સમયમર્યાદાનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળતા વ્યાજ અને પેનલ્ટીનું કારણ બની શકે છે, જેથી સમયસર સબમિટ કરવું જરૂરી છે.

કલમ 194IB માટે ટીડીએસ રેટ

કલમ 194IB હેઠળ ટીડીએસ રેટ 2% (1 ઓક્ટોબર, 2024 પહેલાંના સમયગાળા માટે 5%) પર દર મહિને ₹50,000 થી વધુ ભાડાની ચુકવણી માટે સેટ કરવામાં આવ્યો છે, જો મકાનમાલિકે પોતાનો પરમેનન્ટ એકાઉન્ટ નંબર આપ્યો તો. જે કિસ્સામાં મકાનમાલિકનો પાન ઉપલબ્ધ ન હોય, ત્યાં 20% નો ઊંચો ટીડીએસ દર લાગુ કરવામાં આવે છે, જોકે શરત એ છે કે ટીડીએસ ની રકમ ગત વર્ષના છેલ્લા મહિના અથવા ભાડાપટ્ટાના છેલ્લા મહિનાના ભાડાની રકમ કરતાં વધુ ન હોવી જોઈએ. આ તફાવત ભાડૂતોને મકાનમાલિકનો પાન મેળવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે, જેનાથી ટેક્સ ડિડક્શન રેટ ઓછો થાય છે.

ઉદાહરણ તરીકે, જો ભાડૂતનું માસિક ભાડું ₹60,000 છે:

• પાન સાથે, ટીડીએસ કુલ વાર્ષિક ભાડાના 2% (1 ઓક્ટોબર, 2024 પહેલાંના સમયગાળા માટે 5%) હશે, જે તે સમયગાળા દરમિયાન ટેક્સ જવાબદારી જેટલી હશે. આથી ટીડીએસ ₹14,400 (₹7,20,000 x 2%) થશે.
• પાન વગર, ટીડીએસ વધીને 20% થશે, જે ગત મહિનાના ભાડા સુધી મર્યાદિત હશે. તેથી, ટીડીએસ ₹1,44,00 થશે પરંતુ તે ગત મહિનાના ભાડા સુધી મર્યાદિત હોવાથી ₹60,000 થશે.

તેથી, ટેક્સના બોજમાં વધારો ટાળવા માટે મકાનમાલિકો પાસેથી પાન મેળવવું જરૂરી છે.

અનુપાલન ન કરવા બદલ લાગતી પેનલ્ટીઝ

કલમ 194IB નું પાલન ન કરવામાં આવે તો વિવિધ પેનલ્ટી લાગે છે, જે ઝડપી અને સચોટ ટીડીએસ ડિડક્શન સુનિશ્ચિત કરવા માટે છે. મુખ્ય પેનલ્ટીમાં નીચેની બાબતો શામેલ છે:

• લેટ ડિડક્શન પર વ્યાજ: લેટ ડિડક્શન માટે, જે તારીખે ટેક્સ ડિડક્ટ થવો જોઇતો હતો, તે તારીખથી લઇને જમા થવાની તારીખ સુધી દર મહિને 1% વ્યાજ વસૂલવામાં આવે છે.
• લેટ ડિપોઝિટ પર વ્યાજ: જો ટીડીએસ કાપવામાં આવે છે પરંતુ જમા ન થાય, તો કપાતની તારીખથી ડિપોઝિટ પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી દર મહિને 1.5% વ્યાજ લાગુ પડે છે.
• વિલંબિત ટીડીએસ રિટર્ન માટે પેનલ્ટી: ફોર્મ 26QC ફાઇલ કરવામાં વિલંબ થવા પર દરરોજ ₹200 નો દંડ થાય છે, જે કુલ ટીડીએસ રકમથી વધારે ન હોઈ શકે.

કલમ 194I અને કલમ 194IB વચ્ચે સરખામણી

કલમ 194I અને કલમ 194IB વચ્ચેના તફાવતોને સમજવાથી ટેક્સ પેયર્સ તેમની ચોક્કસ પાલન જવાબદારીઓ સમજવામાં મદદ મળે છે. અહીં તુલનાત્મક જાણકારી આપવામાં આવી છે:

પાસું	કલમ 194I	કલમ 194IB
લાગુ પડવાની ક્ષમતા	194IB હેઠળ આવરી લેવામાં આવેલા ટેક્સ પેયર્સ સિવાયના બધા કરદાતાઓ, જેમાં કર ઓડિટ માટે જવાબદાર વ્યક્તિઓ અને એચયુએફનો સમાવેશ થાય છે.	ટેક્સ-ઓડિટ ન કરાયેલ રેસિડેન્ટ વ્યક્તિઓ અને એચયુએફ
ડિડક્શનનો સમય	ક્રેડિટ અથવા પેમેન્ટ સમયે, જે પણ વહેલું હોય તે	વર્ષમાં એકવાર, ભાડાપટ્ટાના અંતે અથવા નાણાકીય વર્ષના અંતે.
ટીડીએસ રેટ	જમીન, મકાન અને ફર્નિચર પર 10%, પ્લાન્ટ અને મશીનરી પર 2%	જમીન અથવા મકાનના ભાડા પર 2% (1 ઓક્ટોબર, 2024 પહેલાના સમયગાળા માટે 5%).
નાણાકીય મર્યાદા	1 એપ્રિલ, 2025 થી અમલમાં આવતા ₹50,000 પ્રતિ માસ (વાર્ષિક ₹6,00,000)	દર મહિને ₹50,000
ટીએએનની જરૂરિયાત	હા	ના
ટીડીએસ સર્ટિફિકેટ	ફોર્મ 16A	ફોર્મ 16C
ટીડીએસ રિટર્ન	ફોર્મ 26Q	ફોર્મ 26QC

છૂટ અને વધારાની બાબતો

કલમ 194IB ફક્ત ત્યારે જ લાગુ પડે છે જ્યારે ભાડાની ચુકવણી દર મહિને ₹50,000 થી વધુ હોય. જો રેન્ટ પેમેન્ટ આ લિમિટથી ઓછી હોય, તો ભાડૂતોને ટીડીએસ કાપવામાંથી મુક્તિ આપવામાં આવે છે. વધુમાં, આ કલમ જમીન, મકાન અથવા બંનેના ભાડાની ચુકવણીને આવરી લેતી નથી, પછી ભલે તે રહેણાંક હોય કે કોમર્શિયલ પ્રોપર્ટી, પરંતુ ફક્ત ત્યારે મળે છે જ્યારે ભાડૂત એક વ્યક્તિ/એચયુએફ હોય જેને ટેક્સ ઓડિટ કરવાની જવાબદારી ન હોય.

આ છૂટછાટ નિયમોને સરળ બનાવે છે, બિઝનેસ અથવા ઇન્ડસ્ટ્રીયલ લીઝને બદલે હાઇ વેલ્યૂ રેસિડેન્શિયલ ટ્રાન્જેક્શન્સ પર ફોકસ કરે છે.

ટીડીએસ રિટર્ન ફાઇલ કરવાની પ્રોસેસ: ફોર્મ 26QC

કલમ 194IB નું પાલન કરવા માટે ભાડૂતોએ નિર્ધારિત સમયગાળામાં ફોર્મ 26QC ફાઇલ કરવું આવશ્યક છે. આ ફોર્મ ટીડીએસ વિગતો રેકોર્ડ કરે છે અને ટેક્સ રેકોર્ડ માટે ઓફિશ્યલ ડોક્યુમેન્ટેશન સુનિશ્ચિત કરે છે. અહીં તેની સંપૂર્ણ પ્રોસેસ આપેલી છે:

1. ટ્રેસિસ વેબસાઇટ ઍક્સેસ કરો: ટીડીએસ રિકંસીલેશન એનાલિસિસ એન્ડ કરેક્શન એનેબલિંગ સિસ્ટમ વેબસાઇટ પર લોગ ઇન કરો.
2. કમ્પ્લીટ ફોર્મ 26QC: ભાડૂઆત અને મકાનમાલિકના પાન, ટીડીએસ રકમ, ભાડાની રકમ અને ચુકવણી તારીખ સહિત જરૂરી વિગતો ભરો.
3. ટીડીએસ ચૂકવો: આવકવેરા વિભાગના પોર્ટલ દ્વારા ઓનલાઈન પેમેન્ટ કરો.
4. મકાનમાલિકને ફોર્મ 16C જારી કરો: પેમેન્ટ કર્યા પછી, ફોર્મ 26QC ફાઇલ કર્યાના 15 દિવસની અંદર મકાનમાલિકને ટીડીએસ સર્ટિફિકેટ તરીકે ફોર્મ 16C જારી કરો.

194-IB હેઠળ ઓનલાઈન ટીડીએસ પેમેન્ટ પ્રોસેસ

કલમ 194IB હેઠળ, ટીડીએસ નું ઓનલાઈન પેમેન્ટ એ એવા ટેનન્ટ્સ માટે તૈયાર કરવામાં આવેલ વન-ટાઇમ પ્રોસેસ છે, જેમને રેન્ટ પેમેન્ટ પર ટીડીએસ કાપવો પડે છે. 194IB હેઠળ, ભાડૂતોએ ₹50,000 થી વધુના માસિક ભાડા પર 2% (1 ઓક્ટોબર, 2024 પહેલાંના સમયગાળા માટે 5%) ટીડીએસ કાપવો જરૂરી છે અને ફોર્મ 26QC નો ઉપયોગ કરીને સરકારને ચૂકવવો જરૂરી છે. ઓનલાઈન પ્રોસેસ સંપૂર્ણપણે કોમ્પ્યુટરાઈઝ્ડ છે અને તેને ટીએએનની જરૂર નથી.

કલમ 194-IB હેઠળ ઓનલાઈન ટીડીએસ પેમેન્ટ માટે નીચેના સ્ટેપ્સ અનુસરો:

1. ઇનકમ ટેક્સ ઈ-ફાઇલિંગ પોર્ટલ પર જાઓ.
2. ઈ-પે ટેક્સ પર જાઓ અને પછી ન્યૂ પેમેન્ટ પર જાઓ.
3. રેન્ટ ઓન પ્રોપર્ટી પર આ ટીડીએસ 26QC પર ક્લિક કરો (કલમ 194-IB).
4. ભાડૂત અને મકાનમાલિકની વિગતો, ભાડાની રકમ અને ટીડીએસ રકમ દાખલ કરો.
5. ઓટો-વેલિડેશન સાથે પાન માહિતી ચેક કરો.
6. પેમેન્ટ મોડ પસંદ કરો - નેટ બેંકિંગ, ડેબિટ કાર્ડ, અથવા એનઇએફટી/આરટીજીએસ.
7. સંપૂર્ણ પેમેન્ટ કરો અને ફોર્મ 26QC એકનોલેજમેન્ટ ડાઉનલોડ કરો.
8. મકાનમાલિકને પેમેન્ટ કર્યા પછી ફોર્મ 16C જારી કરો અને તૈયાર કરો.

નિષ્કર્ષ

ઇનકમ ટેક્સ એક્ટની કલમ 194IB હાઇ વેલ્યુ રેન્ટ ચૂકવતા લોકો અને એચયુએફ ટેનન્ટ્સ માટે મહત્વપૂર્ણ છે. દર મહિને ₹50,000 થી વધુ રેન્ટ પર સીધો 2% (1 ઓક્ટોબર, 2024 પહેલાંના સમયગાળા માટે 5%) ટીડીએસ ડિડક્શનની આવશ્યકતાથી વધારે ટેક્સ પેયર્સ વચ્ચે નિયમોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરે છે.

તમે ભાડૂઆત હોય કે મકાનમાલિક, કલમ 194IB હેઠળ તમારી જવાબદારીઓ જાણવાથી ટ્રાન્જેક્શન સરળ, પેનલ્ટી-ફ્રી થાય છે. આ નિયમોથી પરિચિત રહો, કારણ કે પાલન તમને ઇન્ટરેસ્ટ ચાર્જ, પેનલ્ટીઝ અને ટીડીએસ ફાઇલિંગ પ્રોસેસમાં ગૂંચવણોથી બચાવે છે.