ગુજરાતી
ફાયનાન્સ એક્ટ 2022 એ કલમ 194R દાખલ કરી છે, જે બિઝનેસ અથવા પ્રોફેશનના સંદર્ભમાં રેસિડેન્ટને આપવામાં આવતા લાભો અથવા પરક્સ પર ટેક્સ ડિડક્શન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. બિઝનેસ, કંપનીઓ અથવા એન્ટીટીઝ માટે તેમના ડિસ્ટ્રીબ્યૂટર્સ, ચેનલ પાર્ટનર્સ, એજન્ટો અથવા ડીલરોને વિવિધ લાભો અને પરક્સ આપવા સામાન્ય છે. આ ઇન્સેન્ટિવ્સ- જેમ કે ટ્રાવેલ પેકેજ, ગિફ્ટ કાર્ડ્સ અથવા વાઉચર, ઇન્સેન્ટિવ સ્કિમ્સમાંથી પ્રોડક્ટ્સ અથવા બિઝનેસ એસેટ્સનો ઉપયોગ - ઘણીવાર આ પાર્ટનર્સને વધુ બિઝનેસ ગ્રોથ માટે પ્રોત્સાહિત અને પ્રેરિત કરવા માટે બનાવવામાં આવે છે.
ઇનકમ ટેક્સની કલમ 194R શું છે?
કલમ 194R બિઝનેસ અથવા પ્રોફેશનલ ટ્રાન્જેક્શન્સમાં કરચોરીની મંજૂરી આપતી છટકબારીઓ બંધ કરવા માટે અમલમાં લાવવામાં આવી હતી. ઘણીવાર, કંપનીઓ તેમના ડિસ્ટ્રીબ્યૂટર્સ, ડીલરો અથવા ચેનલ પાર્ટનર્સને વિવિધ ગીફ્ટ્સ, પરક્સ અથવા પ્રોત્સાહનો આપતી વખતે આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 ની કલમ 37 હેઠળ બિઝનેસ પ્રમોશન માટે ટેક્સ ડિડક્શનનો ક્લેમ કરે છે. આમાં ટ્રાવેલ વાઉચરથી લઈને કંપનીની એસેટ્સના ઉપયોગ સુધી કંઈપણ શામેલ હોઈ શકે છે. દાખલા તરીકે, એક ટેક કંપની, જે તેના ટોચના પ્રદર્શન કરનાર ડીલરોને રીવોર્ડ તરીકે લેટેસ્ટ સ્માર્ટફોન ઓફર કરે છે. કંપની આને તેના નફા અને નુકસાનના એકાઉન્ટમાં પ્રમોશનલ ખર્ચ તરીકે રેકોર્ડ કરે છે અને ટેક્સ બેનિફિટ્સનો દાવો કરે છે. જો કે, પ્રાપ્તકર્તાઓ ઘણીવાર આ નોન-કેશ રીવોર્ડ્સને તેમના ઇનકમ રિટર્નમાં જાહેર કરતા નથી, જેના પરિણામે આવકની અધૂરી જાહેરાત થાય છે. આવકવેરા અધિનિયમની કલમ 28(iv) હેઠળ, કોઈપણ લાભ અથવા પરક્વિઝિટ, જેને નાણામાં રૂપાંતરિત કરી શકાય કે નહીં, તેને પ્રાપ્તકર્તા માટે બિઝનેસ ઇનકમ તરીકે ગણવામાં આવવી જોઈએ. કલમ 194R સાથે, જો કોઈ બિઝનેસ આવા પરક્વિઝિટ્સ પૂરા પાડે છે, પછી તે રોકડમાં હોય કે વસ્તુ સ્વરૂપે, તો તેમણે ટીડીએસ કાપવો આવશ્યક છે. જો રીવોર્ડ સંપૂર્ણપણે વસ્તુ સ્વરૂપે હોય, તો કંપનીએ તે લાભના મૂલ્ય પર ટીડીએસ ચૂકવવો પડે છે. બીજું ઉદાહરણ લો: એક કાર ડીલરશીપ તેના ટોચના વિક્રેતાઓને લક્ઝરી ઘડિયાળો રીવોર્ડ તરીકે આપે છે. ડીલરશીપે આ ઘડિયાળોની વેલ્યૂ પર ટીડીએસ કાપવાની જરૂર છે, જેથી પ્રાપ્તકર્તા આ આવકને યોગ્ય રીતે રિપોર્ટ કરે. કલમ 194R નો ધ્યેય ટેક્સ બેઝને વિસ્તારવાનો અને ખાતરી કરવાનો છે કે આવી ઇનકમ ટેક્સની જાળમાંથી છટકી ન જાય.
કલમ 194H વિશે વધુ વાંચો
ઇનકમ ટેક્સ અધિનિયમની કલમ 194Rનો સ્કોપ
આ કલમ, 1 જુલાઈ, 2022 થી અમલમાં છે, તે બિઝનેસ અથવા પ્રોફેશનના સંબંધમાં રેસિડેન્ટ દ્વારા પ્રાપ્ત કોઈપણ લાભ અથવા પરક્વિઝિટ પર 10% ટીડીએસ ડિડક્શનની માંગ કરે છે. જો કે, જો એક જ પ્રાપ્તકર્તા માટે આવા લાભો અથવા પરક્વિઝિટનું કુલ મૂલ્ય એક નાણાકીય વર્ષમાં ₹20,000 થી વધુ ન હોય, તો કલમ 194R હેઠળ ટીડીએસ લાગુ પડતું નથી. વધુમાં, ઇન્ડિવિડ્યુઅલ્સ અથવા હિન્દુ અવિભાજિત પરિવારોને આવકવેરા અધિનિયમની કલમ 194R હેઠળ આ ટીડીએસ ડિડક્શનમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે જો તેમનું કુલ વાર્ષિક ટર્નઓવર બિઝનેસ માટે ₹1 કરોડથી ઓછું હોય અથવા પ્રોફેશન્સ માટે ₹50 લાખથી ઓછું હોય. દાખલા તરીકે, ધારો કે કોઈ બિઝનેસ તેના ટોપ સેલ્સ એજન્ટને ઇન્ટરનેશનલ ટ્રિપ સાથે રીવોર્ડ આપે છે. જો ટ્રિપનું મૂલ્ય ₹20,000 થી વધુ હોય, તો કંપનીએ આવકવેરા અધિનિયમની કલમ 194R હેઠળ 10% ટીડીએસ કાપવો આવશ્યક છે. જો કે, જો બિઝનેસનું ટર્નઓવર ₹1 કરોડથી ઓછું હોય, તો આ જવાબદારી લાગુ ન પણ પડી શકે.
ટીડીએસ ડિડક્શન પ્રોસેસ
કલમ 194R હેઠળ, જો કોઈ બિઝનેસ ₹20,000 થી વધુ કિંમતના લાભો પૂરા પાડે છે, તો તેમણે 10% ના દરે ટીડીએસ કાપવો આવશ્યક છે. આ 1 જુલાઈ, 2022 ના રોજ અમલમાં આવ્યું. ફોર્મ 16A તરીકે ક્વાર્ટર્લી જારી કરાયેલ ટીડીએસ સર્ટિફિકેટ પ્રાપ્તકર્તાને આપવું આવશ્યક છે. ડિડક્ટર આ ફોર્મ Traces પોર્ટલ પરથી ડાઉનલોડ કરી શકે છે, અને પ્રાપ્તકર્તાઓ પણ તેમના ફોર્મ 26AS માં વિગતો ચકાસી શકે છે.
ટીડીએસ રિટર્ન ભરવું
કલમ 194R હેઠળ ટેક્સ કાપવા માટે જવાબદાર વ્યક્તિઓએ ફોર્મ 26Q નો ઉપયોગ કરીને ક્વાર્ટર્લી ટીડીએસ રિટર્ન ભરવા આવશ્યક છે. બેનિફિટ્સ આપતા પહેલા ટીડીએસ કાપવો આવશ્યક છે, અને પેયર કરનાર કાં તો ટીડીએસ રકમ પોતે ચૂકવી શકે છે અથવા રિસીવરને ચૂકવવાપાત્ર ચોખ્ખી રકમમાંથી તે કાપી શકે છે. દાખલા તરીકે, એક રિયલ એસ્ટેટ ફર્મ તેના ટોપ પ્રદર્શન કરનાર એજન્ટોને વેકેશન પેકેજો સાથે રીવોર્ડ આપે છે. આ પરક્સ સોંપતા પહેલા, જો નાણાકીય વર્ષ માટે કુલ લાભ ₹20,000 થી વધુ હોય, તો ફર્મે ટીડીએસ તરીકે વેલ્યૂના 10% કાપવા આવશ્યક છે.
ઇનકમ ટેક્સ અધિનિયમની કલમ 194R હેઠળ ડિડક્શન રેટ
આવકવેરા અધિનિયમની કલમ 194R હેઠળ, ટીડીએસ રેટ પૂરા પાડવામાં આવેલા કોઈપણ લાભ અથવા પરક્વિઝિટના મૂલ્યના 10% પર નિર્ધારિત છે. આ રેટ સીધો છે અને તેમાં સરચાર્જ અથવા હેલ્થ એન્ડ એજ્યુકેશન સેસનો વધારો મળતો નથી કારણ કે તે રેસિડેન્ટ્સને લાગુ પડે છે. જો કે, જો પ્રાપ્તકર્તા તેમનો પાન પ્રદાન કરતું નથી, તો ટેક્સ કલમ 206AA હેઠળ કાપવામાં આવશે: જે રેટ વધુ હોય, પ્રોવિઝનમાં નિર્દિષ્ટ રેટ, અમલમાં રહેલો રેટ અથવા 20%. જો વ્યક્તિ તેમની આવકનું રિટર્ન ભરવામાં નિષ્ફળ જાય, તો કલમ 206AB લાગુ પડે છે, અને ટીડીએસ રેટ સ્પેસિફાઇડ રેટ કરતાં બમણો, અમલમાં રહેલા રેટ કરતાં બમણો અથવા 5%, જે વધુ હોય તે હોઈ શકે છે. ભલે પ્રાપ્તકર્તાની ટેક્સ જવાબદારી ઝીરો ડિડક્શનને ન્યાયી ઠેરવવા માટે પૂરતી ઓછી હોય, તેમ છતાં આવકવેરા અધિનિયમની કલમ 194R હેઠળ ઝીરો અથવા નીચા ટીડીએસ રેટ માટે મંજૂરી આપતું કોઈ સર્ટિફિકેટ નથી.
કલમ 194R હેઠળ ટીડીએસ કેવી રીતે કાપવો?
જ્યારે કલમ 194R હેઠળ ટીડીએસ ડિડક્શનની વાત આવે છે, ત્યારે બેનિફિટી અથવા પરક્વિઝિટ પૂરી પાડતી કંપની, બિઝનેસ અથવા પ્રોફેશનલ આ પરક્સનું વિતરણ કરતા પહેલા ટીડીએસ ડિડક્શન હેન્ડલ કરવું આવશ્યક છે. કાપવામાં આવેલ ટીડીએસ પછીના મહિનાની 7મી તારીખ સુધીમાં સરકારને ચૂકવવો જોઈએ. પરંતુ જ્યારે લાભ "વસ્તુ સ્વરૂપે" આપવામાં આવે ત્યારે શું થાય છે? તમે રોકડ ન હોય તેવી વસ્તુ પર ટીડીએસ કેવી રીતે મેનેજ કરશો? અહીં કેટલીક મેથોડ્સ છે:
- મૂલ્ય વધારવું: કંપની લાભનું મૂલ્ય ગણી શકે છે અને પછી ટીડીએસ રકમને સમાવવા માટે તેને "ગ્રોસ અપ" કરી શકે છે. દાખલા તરીકે, જો કોઈ બિઝનેસ રીવોર્ડ તરીકે ₹80,000 ના ગેજેટ્સ આપે છે, તો તે રકમને ₹88,888 સુધી વધારી શકે છે. કંપની પછી તેના પોતાના ફંડમાંથી ₹8,888 નો ટીડીએસ ચૂકવે છે.
- રોકડ ઘટકને ભરપાઈ કરવી: બીજો ઓપ્શન એ છે કે કંપની પ્રાપ્તકર્તાને રોકડમાં ટીડીએસ આવરી લેવા માટે પૂછે. આ કિસ્સામાં, કંપની પ્રાપ્તકર્તાને ગેજેટ્સ માટે રોકડમાં ₹7,000 ચૂકવવા વિનંતી કરી શકે છે.
- ક્રેડિટ બેલેન્સ સામે એડજસ્ટ કરવું: જો પ્રાપ્તકર્તાનું કંપની સાથે ક્રેડિટ બેલેન્સ હોય, તો ટીડીએસ તે બેલેન્સ સામે એડજસ્ટ કરી શકાય છે.
આ મેથોડ્સ કલમ 194R નું પાલન સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદ કરે છે, ભલે ટ્રાન્જેક્શન્સમાં નોન-મોનેટરી લાભો સામેલ હોય.
આવકવેરા અધિનિયમની કલમ 194R હેઠળ કપાત માટેની થ્રેશોલ્ડ લિમિટ
કલમ 194R ટીડીએસ ને ટ્રિગર કરે છે જો નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન પૂરા પાડવામાં આવેલા લાભો અથવા પરક્વિઝિટનું કુલ મૂલ્ય ₹20,000 થી વધુ હોય. આ પરક્સ એકસાથે આપવામાં આવે અથવા અનેક કિસ્સાઓમાં વહેંચવામાં આવે, તેનાથી કોઈ ફરક પડતો નથી. મર્યાદા નાણાકીય વર્ષના 1 એપ્રિલથી ગણવામાં આવે છે. દાખલા તરીકે, જો કોઈ કંપની વર્ષ દરમિયાન તેના ટોચના સેલ્સ એજન્ટોને ₹25,000 ની લક્ઝરી ગિફ્ટ હેમ્પર્સ આપે છે, તો આવકવેરા અધિનિયમની કલમ 194R હેઠળ ટેક્સ ડિડક્શન લાગુ થશે. 1લી જુલાઈ, 2022 થી શરૂ કરીને, જો લાભો નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન કોઈપણ સમયે ₹20,000 ની લિમિટને ઓલંગે છે, તો ટીડીએસ કાપવો આવશ્યક છે. કલમ 194R નું પાલન સુનિશ્ચિત કરીને, બિઝનેસ મુશ્કેલીઓ ટાળી શકે છે અને ખાતરી કરી શકે છે કે તેમના ટ્રાન્જેક્શન પારદર્શક અને ટેક્સ સાથે સુસંગત રહે છે.
કલમ 194R હેઠળ અપવાદો અને મુક્તિઓ
અમુક લાભો અને પરક્વિઝિટ્સ કલમ 194R હેઠળ ટીડીએસ માંથી મુક્ત છે. દાખલા તરીકે, લિવ ટ્રાવેલ કન્સેશન અને હાઉસ રેન્ટ એલાઉન્સ જેવા લાભો, જે આવકવેરા અધિનિયમની કલમ 10 હેઠળ આવે છે, તે ટીડીએસ ને પાત્ર નથી. તેવી જ રીતે, પગાર અને બોનસ, જે પહેલેથી જ કલમ 192 હેઠળ ટેક્સેબલ છે, તેનો કલમ 194R માં સમાવેશ થતો નથી. વાર્ષિક ₹2,50,000 ની મૂળભૂત મુક્તિ લિમિટથી ઓછી કમાણી કરતી વ્યક્તિઓ પણ આ કલમ હેઠળ ટીડીએસ માંથી મુક્ત છે. વધુમાં, નોન-રેસિડેન્ટ કર્મચારીઓ જેમની આવક ડબલ ટેક્સેશન એવોઇડન્સ એગ્રીમેન્ટ ને કારણે ભારતમાં ટેક્સેબલ નથી, તેઓ મુક્ત છે. આવકવેરા અધિનિયમની કલમ 6 મુજબ, જે રેસિડેન્ટ છે પરંતુ ઓર્ડિનરી રેસિડેન્ટ નથી, તેમની આવક ભારતમાં ઉદ્ભવતી નથી, તો તે કર્મચારીઓ માટે પણ આ જ લાગુ પડે છે.
કલમ 194R હેઠળ કમ્પ્લાયન્સ અને રિપોર્ટિંગ આવશ્યકતાઓ
એમ્પ્લોયપ માટે કર્મચારીઓને આપવામાં આવતા બેનિફિટ્સ પર 10% ના દરે ટેક્સ કાપવો આવશ્યક છે. જો કે, જો કર્મચારી પાસે પાન અથવા આધાર ન હોય, તો રેટ વધીને 20% થઈ જાય છે. આ ટેક્સ સરકાર પાસે પછીના મહિનાની 7મી તારીખ સુધીમાં (અથવા માર્ચની કપાત માટે 30મી એપ્રિલ સુધીમાં) જમા કરાવવો આવશ્યક છે. વધુમાં, એમ્પ્લોયર્સે ક્વાર્ટર્લી ટીડીએસ સ્ટેટમેન્ટ્સ (ફોર્મ 26Q) ફાઈલ કર્યાના 15 દિવસની અંદર કર્મચારીઓને ફોર્મ 16B આપવું આવશ્યક છે. આ ક્વાર્ટર્લી સ્ટેટમેન્ટ્સ પછીના મહિનાની 31મી તારીખ સુધીમાં બાકી હોય છે, જેમાં છેલ્લા ક્વાર્ટર માટે 31મી મે છેલ્લી તારીખ છે. કર્મચારીઓ પછી આ લાભોને તેમના ટેક્સ રિટર્ન પર "અન્ય સ્ત્રોતોમાંથી આવક" તરીકે રિપોર્ટ કરે છે અને કાપવામાં આવેલા ટીડીએસ માટે ક્રેડિટનો દાવો કરી શકે છે.
નિષ્કર્ષ
કલમ 194R ખાસ કરીને સિનિયર સિટિઝન્સ માટે રચાયેલ ટેક્સ રિલીફ પૂરો પાડવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, જે વિવિધ ટેક્સ લાભો અને મુક્તિઓ દ્વારા રિટાયરમેન્ટને થોડું સરળ બનાવે છે. આ સિનિયર સિટિઝન ટેક્સ બેનિફિટ્સમાં પેન્શન આવક પર ડિડક્શનનો સમાવેશ થાય છે, જે નિવૃત્ત લોકો માટે ટેક્સની અસરોને સરળ બનાવવામાં મદદ કરે છે. ટેક્સનો બોજ ઘટાડીને, વૃદ્ધ ટેક્સ મુક્તિઓ સુનિશ્ચિત કરે છે કે નિવૃત્ત લોકો તેમની મહેનતની કમાણી વધુ રાખી શકે. આ નિયમોને સમજવા અસરકારક રિટાયરમેન્ટ પ્લાનિંગ માટે મહત્વપૂર્ણ છે, ખાસ કરીને જ્યારે લાભોને મહત્તમ કરવા માટે પેન્શન ફંડ્સ પર ટેક્સેશનનું સંચાલન કરવામાં આવે છે.
