NSE IPO: સેલ્ફ-લિસ્ટિંગ માટે SEBI સમક્ષ અરજી નથી કરી: CEO આશિષકુમાર ચૌહાણ

IPO લાવવાની તૈયારીઓ વચ્ચે નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જના CEO એ સ્પષ્ટતા કરી છે કે તેમણે પોતાના શેર્સના સેલ્ફ-લિસ્ટિંગ (Self-Listing) અને ટ્રેડિંગની મંજૂરી માટે સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયા (SEBI) સમક્ષ કોઈ અરજી કરી નથી.

CNBC-TV18ના અહેવાલ અનુસાર, નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE)એ સ્પષ્ટતા કરી છે કે તેણે પોતાના શેર્સના સ્વ-લિસ્ટિંગ કે ટ્રેડિંગ માટે મંજૂરી મેળવવા SEBI સમક્ષ કોઈ અરજી કરી નથી.a

આ જાહેરાત એવા સમયે કરવામાં આવી છે જ્યારે NSE તેના બહુપ્રતિક્ષિત આઇપીઓ (IPO) ની તૈયારી કરી રહ્યું છે, જે 17 સપ્ટેમ્બરથી 21 સપ્ટેમ્બર, 2026 દરમિયાન સબ્સ્ક્રિપ્શન માટે ખુલ્લો મુકાશે.

એન્કર ઇન્વેસ્ટર્સ માટે બિડિંગની શરૂઆત 16 સપ્ટેમ્બર, 2026 થી થશે, જ્યારે શેર્સનું લિસ્ટિંગ 24 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ થવાની શક્યતા છે.

IPO પહેલા NSE ની મહત્વપૂર્ણ સ્પષ્ટતા

IPO ની આ તૈયારીઓ વચ્ચે, NSE ના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને CEO આશિષકુમાર ચૌહાણે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે એક્સચેન્જની હાલ પોતાના પ્લેટફોર્મ પર જ પોતાના શેર્સ લિસ્ટેડ કે ટ્રેડ કરાવવા માટે SEBI ની મંજૂરી મેળવવાની કોઈ યોજના નથી. ચૌહાણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે એક્સચેન્જ તમામ રેગ્યુલેટરી ધોરણોનું અક્ષરશઃ પાલન કરે છે. આ IPO ની ઇશ્યૂ પ્રાઇઝ પ્રતિ શેર ₹1,700 થી ₹1,785 ની પ્રાઇસ બેન્ડમાં નક્કી કરવામાં આવી છે.

SEBI ના માર્કેટ ફ્રેમવર્કમાં ફેરફારની અસર

SEBI દ્વારા તાજેતરમાં માર્કેટ ફ્રેમવર્કમાં કરાયેલા ફેરફારો વિશે વાત કરતા ચૌહાણે નોંધ્યું હતું કે કેલિબ્રેટેડ એડિશનલ સર્વેલન્સ (CAS) જેવા ઉપાયોને કારણે ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ પર અસર પડી છે. તેમણે SEBI ના ભૂતકાળના કડક પગલાંઓને પણ યાદ કર્યા હતા, જેના કારણે અંતે માર્કેટમાં રોકાણકારોનો વિશ્વાસ અને સુરક્ષા મજબૂત થયાં છે.

NSE ની સફળતાઓ અને નાણાકીય કામગીરી

મુંબઈમાં યોજાયેલી પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં ચૌહાણે NSEને ટેક્નોલોજી આધારિત એક્સચેન્જ ગણાવ્યું હતું અને કહ્યું હતું કે આજે તે એક વ્યાપક નાણાકીય બજાર વ્યવસ્થાના રૂપમાં વિકસ્યું છે.

માર્ચ 2026 ના અંત સુધીમાં, NSE એ ₹10,300 કરોડનો નફો નોંધાવ્યો હતો, જે અગાઉના વર્ષની સરખામણીએ 15% નો ઘટાડો દર્શાવે છે. જોકે, ઓપ્શન્સ ટ્રેડિંગમાં આવેલા મજબૂત ઉછાળાને કારણે તેની આવક વધીને ₹18,700 કરોડ પર પહોંચી હતી. હાલમાં NSE કેશ ઇક્વિટી માર્કેટમાં આશરે 95% અને ઇક્વિટી ડેરિવેટિવ્ઝમાં 75% માર્કેટ શેર ધરાવે છે.

વૈશ્વિક ડેરિવેટિવ્ઝ માર્કેટમાં NSE નું પ્રદાન

વર્લ્ડ ફેડરેશન ઓફ એક્સચેન્જિસ (WFE) ના ડેટા અનુસાર, ટ્રેડ થયેલા કોન્ટ્રાક્ટ્સની સંખ્યાની દ્રષ્ટિએ NSE વિશ્વનું સૌથી મોટું ડેરિવેટિવ્ઝ એક્સચેન્જ ગણાય છે. વર્ષ 2025 માં ગ્લોબલ સ્ટોક ઇન્ડેક્સ ઓપ્શન્સ વોલ્યુમમાં NSE નો હિસ્સો લગભગ 89% રહ્યો હતો. આ વૃદ્ધિ દર્શાવે છે કે ભારતીયોમાં બચતના નાણાકીયકરણ (Financialisation of Savings) નો પ્રવાહ ઝડપથી વધી રહ્યો છે, જે NSEનું વર્ચસ્વ દર્શાવે છે.

નિષ્કર્ષ

NSE ની IPO ની આ તૈયારીઓ અને તેની વ્યાપારી વ્યૂહરચનાનું યોગ્ય અમલીકરણ કેશ ઇક્વિટી, ડેરિવેટિવ્ઝ અને વિવિધ એસેટ ક્લાસ સહિતના માર્કેટ સેગમેન્ટ્સમાં તેની મજબૂત પકડ દર્શાવે છે. ઓપ્શન્સ ટ્રેડિંગમાં થયેલા ઝડપી વધારાને કારણે કંપનીની આવક ₹18,700 કરોડ સુધી પહોંચી છે, જે ડેરિવેટિવ્ઝ ટ્રેડિંગ ક્ષેત્રે વૈશ્વિક સ્તરે તેનું વર્ચસ્વ સાબિત કરે છે.