युएलआयपी (ULIP) आणि म्युच्युअल फंड दोन्ही चांगल्या गुंतवणुकीचे मार्ग मानले जातात, तथापि, दोघांमध्ये महत्त्वपूर्ण फरक अस्तित्वात आहे. माहितीपूर्ण निर्णय घेण्यासाठी फरक जाणून घेण्यासाठी वाचा.
लोक त्यांच्या आर्थिक ध्येये साध्य करण्यासाठी त्यांच्या आवश्यकतेनुसार, वय, जोखीम घेण्याची क्षमता आणि जागरूकता स्तरावर आधारित विविध आर्थिक साधने वापरतात. युएलआयपी (ULIP) (युनिट लिंक्ड इन्श्युरन्स प्लॅन्स) आणि म्युच्युअल फंड दोन्ही अनेक फायदेशीर गुंतवणूक साधनांपैकी एक आहेत जे तुम्हाला कार्यक्षमतेने मदत करतात. तथापि, दोन्ही आर्थिक साधनांचे काही फायदे आणि तोटे अस्तित्वात आहेत.
चला समजून घेऊया की गुंतवणूक योजना वैयक्तिक गुंतवणूकदारांना त्यांची आर्थिक उद्दिष्टे साध्य करण्यास मदत करतात.
युएलआयपी (ULIP) (युनिट लिंक्ड इन्श्युरन्स प्लॅन्स) म्हणजे काय?
युएलआयपी (ULIP) (युनिट लिंक्ड इन्श्युरन्स प्लॅन्स) हा एक इन्श्युरन्स प्लॅन आहे जो गुंतवणूक आणि जीवन संरक्षणाचे दुहेरी लाभ देऊ करतो. हे गुंतवणुकदारांना संपत्ती जमा करून त्यांचे दीर्घकालीन ध्येय पूर्ण करण्याची अनुमती देते आणि दुर्दैवी घटनेच्या बाबतीत तुमच्या प्रियजनांचे संरक्षण करण्यासाठी जीवन संरक्षण देते. युएलआयपी (ULIP) मधील गुंतवणुकीचा एक भाग हा इन्श्युरन्स प्रीमियम मानला जातो आणि दुसरा आर्थिक लाभ मिळविण्यासाठी डेब्ट आणि इक्विटीमध्ये इन्व्हेस्ट केला जातो.
युएलआयपी (ULIP) अंतर्गत विविध योजना
खालील टेबल तुम्हाला विविध निकषांवर आधारित युएलआयपी (ULIP) चे विस्तृत वर्गीकरण जाणून घेण्यास मदत करेल.
| निधीच्या प्रकारावर आधारित | संपत्ती निर्मितीवर आधारित | योजनेच्या संरचनेवर आधारित |
|
|
|
म्युच्युअल फंड म्हणजे काय?
म्युच्युअल फंड हा एक आर्थिक साधन आहे जो विविध गुंतवणूकदारांकडून पैसे संकलित करतो जे त्यानंतर बाँड्स, स्टॉक्स, मनी मार्केट साधने इ. सारख्या विविध सिक्युरिटीजमध्ये गुंतवले जातात. तुम्ही तुमच्या आर्थिक योजनानुसार एसआयपी (SIP) (सिस्टीमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन) पद्धती किंवा लंपसम पद्धतीद्वारे म्युच्युअल फंडमध्ये गुंतवणूक करू शकता.
मालमत्ता वर्ग , गुंतवणुकीचे ध्येय, मॅच्युरिटी कालावधी आणि रिस्कवर आधारित विविध प्रकारचे म्युच्युअल फंड खाली दिले आहेत.
| मालमत्ता वर्गावरआधारित | गुंतवणूकीच्या ध्येयावर आधारित | मॅच्युरिटी कालावधीवर आधारित | जोखीमवर आधारित
|
|
|
|
|
युएलआयपी (ULIP) आणि म्युच्युअल फंडमधील फरक
आता जेव्हा तुम्ही युएलआयपी (ULIP) आणि म्युच्युअल फंडची मूलभूत संकल्पना समजली आहे, तेव्हा दोघांमधील फरक समजून घेण्याची वेळ आली आहे. भिन्नता सारणीवर जाण्यापूर्वी, , युएलआयपी (ULIP) आणि म्युच्युअल फंड एकापेक्षा दुसऱ्यापेक्षा कसे वेगळे आहे हे समजून घेऊया.
श्री. X आणि श्री. वाय प्रत्येक महिन्याला युनिट लिंक्ड इन्श्युरन्स प्लॅन्स आणि म्युच्युअल फंडमध्ये अनुक्रमे ₹40000 इन्व्हेस्ट करतात.. श्री. X च्या ₹40000 च्या गुंतवणुकीचा भाग 'इन्श्युरन्स प्रीमियम' मानला जातो आणि उर्वरित भाग दुसऱ्या आर्थिक साधनाकडे जाते. या प्रीमियमसह, दुर्दैवी घटनेच्या बाबतीत त्याला ₹4 लाखांचे इन्श्युरन्स कव्हरेज मिळते. या प्रकारे, श्री. एक्स वेल्थ क्रिएशन आणि इन्श्युरन्स कव्हरेजच्या लाभाचा आनंद घेतो. दुसरीकडे, श्री. वाय सिक्युरिटीजमध्ये गुंतवणुकी च्या लाभांचा आनंद घेऊ शकतात; तथापि, त्यांना लाईफ कव्हरसाठी अतिरिक्त इन्श्युरन्स पॉलिसी खरेदी करावी लागेल.
वरील उदाहरणाने तुम्हाला युएलआयपी (ULIP) आणि म्युच्युअल फंडची संकल्पना समजून घेण्यास मदत केली आहे अशी आशा आहे. आता, दोघांमधील फरक जाणून घेण्यासाठी खालील टेबल वाचा.
| युनिट लिंक्ड इन्श्युरन्स प्लॅन्स | म्युच्युअल फंड | |
| उद्दिष्ट | संपत्ती निर्मिती आणि विमा संरक्षण | संपत्ती निर्मिती |
| पॉलिसी मुदत | दीर्घकालीन | शॉर्ट-टर्म, मध्यम-कालावधी आणि लाँग-टर्म - तुमच्या फायनान्शियल लक्ष्यांवर आधारित निवडता येईल |
| लॉक-इन कालावधी | 5 वर्षे | कोणताही लॉक-इन कालावधी नाही (ईएलएसएस फंड वगळता, ज्यांचा लॉक-इन कालावधी 3 वर्षांचा आहे) |
| नियामक संस्था | विमा नियामक आणि विकास प्राधिकरण (IRDA) | सिक्युरिटीज अँड एक्सचेंज बोर्ड ऑफ इंडिया (सेबी) (SEBI) |
| मृत्यू शुल्क | वय, लिंग, विमा रक्कम इ. वर आधारित. | कोणतेही मृत्यू शुल्क नाही |
| कर आकारणी | युएलआयपी (ULIP) प्रीमियम हे प्राप्तिकर कायद्याच्या कलम 80C नुसार वार्षिक ₹1.5 लाख पर्यंत कर-वजावट आहे आणि मॅच्युरिटी रक्कम देखील प्राप्तिकर कायदा, 1961 च्या कलम 10 (10D) अंतर्गत करमुक्त आहे | म्युच्युअल फंड हे इक्विटी लिंक्ड सेव्हिंग्स स्कीम (ईएलएसएस) (ELSS) अंतर्गत येत नसल्याशिवाय टॅक्स-कपातयोग्य नाहीत |
| गुंतवणूक पर्यायांची श्रेणी | केवळ स्टँडर्ड इक्विटी आणि डेब्ट प्रकार | इक्विटी, बाँड, सोने, कमोडिटी, आंतरराष्ट्रीय इक्विटी आणि विशिष्ट क्षेत्र किंवा थीम |
| अन्य खर्च | प्रीमियम वाटप शुल्क, प्रशासन शुल्क, फंड व्यवस्थापन शुल्क आणि मृत्यू शुल्क समाविष्ट आहे | मालमत्ता व्यवस्थापन कंपनी प्रवेश आणि निर्गमन शुल्क लागू करते |
| रिस्क कव्हर | पॉलिसीधारकाचा अचानक मृत्यू त्यांच्या कुटुंबाला भरपाई देऊ करतो | संपत्ती निर्मितीसाठी असल्यामुळे जोखीम कव्हर करत नाही |
| रोकडसुलभता | लॉक-इन कालावधी अधिक असल्याने कमी लिक्विड | युएलआयपी (ULIP) च्या तुलनेत अधिक लिक्विडिटी |
तुम्ही युएलआयपी (ULIP) किंवा म्युच्युअल फंडचा विचार कधी करावा?
| जेव्हा तुम्हाला किंवा खालील सर्व गोष्टी पाहिजे तेव्हा युएलआयपी (ULIP) निवडा | जेव्हा तुम्हाला किंवा खालील सर्व गोष्टी पाहिजे तेव्हा म्युच्युअल फंड निवडा |
| संपत्ती निर्मिती, इन्श्युरन्स कव्हरेज आणि कर लाभ यासारख्या तीन लाभांचा आनंद घेण्यासाठी | संपत्ती जमा करण्यासाठी |
| अपघात कव्हरेज, निवृत्तीचे नियोजन किंवा मुलांचे भविष्य सुरक्षित करणे यासारख्या अनेक उद्देशांचा लाभ घेण्यासाठी | पोर्टफोलिओ, लिक्विडिटी आणि रिस्कसह उच्च रिटर्न यासारख्या अनेक हेतू प्राप्त करण्यासाठी |
| विविध ध्येयांसाठी एकाच प्लॅटफॉर्म अंतर्गत एकाधिक गुंतवणूक धोरणे वापरणे | फोकस्ड सिंगल गुंतवणूक धोरणासह तुमचे ध्येय साध्य करण्यासाठी |
| पॉलिसीधारकाच्या वेळेवर मृत्यू झाल्यास खात्रीशीर रक्कम मिळविण्यासाठी | लाभार्थीला म्युच्युअल फंड रक्कम ऑफर करण्यासाठी |
निष्कर्ष
कोणत्याही आर्थिक साधनामध्ये गुंतवणूक करणे ही गुंतवणूकदाराच्या आर्थिक गरजा आणि उद्देशांवर अवलंबून असते. त्यामुळे, तुमच्या गरजांसाठी सर्वोत्तम असेल असे तुम्ही निवडले पाहिजे. तथापि, तुम्हाला माहित असणे आवश्यक आहे की युनिट लिंक्ड इन्श्युरन्स प्लॅन्स आणि म्युच्युअल फंडमध्ये त्यांचे फायदे आणि तोटे आहेत. जर तुम्हाला एकाच प्लॅटफॉर्म, टॅक्स लाभ आणि इन्श्युरन्स कव्हरेज अंतर्गत अनेक लाभांचा आनंद घ्यायचा असेल तर युएलआयपी (ULIP) ही चांगली निवड आहे. जर तुम्ही यापूर्वीच इन्श्युरन्स कव्हरेज धारण केले असेल तर म्युच्युअल फंडला चांगला इन्व्हेस्टमेंट ऑप्शन मानला जाऊ शकतो. तथापि, तुम्ही कोणताही गुंतवणुकीचानिर्णय घेण्यापूर्वी खालील गोष्टींचा - मार्केट रिसर्च, योग्य तपासणी, गुंतवणुकीचा कालावधी आणि रिस्क मूल्यांकन विचार करणे आवश्यक आहे.
म्युच्युअल फंड (Mutual Fund) हे सखोल आर्थिक ज्ञान किंवा मोठ्या भांडवलाशिवाय वित्तीय बाजारात गुंतवणूक करण्याचा एक शिस्तबद्ध मार्ग प्रदान करतात. गुंतवणूकदार दरमहा केवळ ₹500 पासून सिस्टेमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन (SIP) सुरू करू शकतात आणि सरासरी खरेदी खर्च पद्धती (Rupee-Cost Averaging) तसेच चक्रवाढीच्या शक्तीचा (Compounding) लाभ घेऊ शकतात. एंजल वन (Angel One) चे वापरण्यास सुलभ व्यासपीठ (Platform) तुम्हाला परतावा (Returns), जोखीम (Risk), खर्च गुणोत्तर (Expense Ratio) आणि मानांकन (Ratings) यांच्या आधारे विविध फंडांची तुलना करण्यास मदत करते, ज्यामुळे तुम्ही तुमच्या आर्थिक उद्दिष्टांनुसार योग्य योजना निवडू शकता. कागदविरहित नोंदणी प्रक्रिया (Paperless Onboarding), तत्काळ एसआयपी (SIP) सेटअप आणि सुलभ मागोवा सुविधा (Tracking) यांमुळे म्युच्युअल फंड (Mutual Fund) मध्ये गुंतवणूक करणे आता पूर्वीपेक्षा अधिक सोपे झाले आहे.

