માર્જિન કેલ્ક્યુલેટર: એફ&ઓ(F&O) માટે સ્પાન માર્જિન કેલ્ક્યુલેટર

માર્જિન કેલ્ક્યુલેટરનો ઉપયોગ કરીને

ભવિષ્ય/વાયદા માં અને વિકલ્પોમાં વેપાર કરતી વખતે સમજવાની મહત્વપૂર્ણ બાબતોમાંથી એક માર્જિનની કલ્પના/ખ્યાલ છે. એફ એન્ડ ઓ(F&O)માં ટ્રેડિંગ શરૂ કરતા પહેલાં, તમારે બ્રોકર સાથે પ્રારંભિક માર્જિન કહેવામાં આવે તે જમા કરવાની જરૂર છે. તેનો ફેતુ બ્રોકર ને સુરક્ષિત કરવાનો છે, જો ખરીદનાર અથવા વેચનાર/વિક્રેતા ભવિષ્ય/વાયદા માં અને વિકલ્પોમાં વેપાર કરતી વખતે કિંમતની અસ્થિરતાને કારણે નુકસાન કરે છે તો.કરે તો.

તમે ડિપોઝિટ/જમા કરેલા પ્રારંભિક માર્જિનના ગુણાંકમાં ટ્રેડ કરી શકો છો. ઉદાહરણ તરીકે, જો માર્જિન 10 ટકા છે, અને તમે ભવિષ્ય/વાયદા અને વિકલ્પોમાં ₹10 લાખનું રોકાણ કરવા માંગો છો, તો તમારે બ્રોકર પાસે/સાથે ₹1 લાખ જમા કરવાની જરૂર પડશે. આ બહુવિધ જેમાં તમે ટ્રેડ કરો છો તેને લિવરેજ કહેવામાં આવે છે.

ખરેખર, માર્જિન ઇન્ડેક્સથી લઈને ઇન્ડેક્સમાં અને શેર થી શેર માં અલગ હોય છે. તેથી, તમારે ઇક્વિટી અથવા ઇન્ડેક્સ એફ એન્ડ ઓમાં ટ્રેડ કરવા માટે માર્જિનને શોધવા માટે એફ એન્ડ ઓ(F&O) કેલ્ક્યુલેટરની જરૂર છે.

સ્પાન માર્જિન કેલ્ક્યુલેટર

એફ એન્ડ ઓ(F&O) માર્જિન કેલ્ક્યુલેટરનો ઉપયોગ કરતા પહેલાં, સ્પૅન(SPAN) જેવા માર્જિનના પ્રકારો જાણવા જરૂરી છે. સ્પાન(SPAN) એટલે ટુંકમા સ્ટાંડર્ડાઈસ્ડ પોર્ટફોલીયો એનાલિસીસ ઓફ રીસ્ક થાય છે. સ્પાન(SPAN) માર્જિન કેલ્ક્યુલેટર માર્જિન નિર્ધારિત કરવા માટે જટિલ એલ્ગોરિધમ/ગાણીતીક નિયમોનો ઉપયોગ કરે છે. સ્પાન(SPAN) માર્જિન કેલ્ક્યુલેટર પ્રારંભિક/ઈનિશીયલ માર્જિન પર આવે છે, જે પોર્ટફોલિયોને ઘણી પરિસ્થિતિઓ હેઠળ નુકશાન કરશે(આશરે 16). સ્પાન(SPAN)  માર્જિનમાં દિવસમાં છ વખત સુધારો કરવામાં આવે છે, તેથી કૅલ્ક્યુલેટર દિવસના સમયના આધારે અલગ અલગ પરિણામો આપશે.

રિસ્ક માર્જિન પર મૂલ્ય

એનએસઈ એફએનઓ(NSE F&O) માર્જિન કેલ્ક્યુલેટરમાં વેલ્યુ એટ રિસ્ક (VaR) માર્જિન શામેલ છે. તે ઐતિહાસિક કિંમતના વલણો અને અસ્થિરતાના આંકડાકીય એનાલિસીસ/વિશ્લેષણ પર આધારિત સંપત્તિના મૂલ્યના નુકસાનની સંભાવનાનો અંદાજ લગાવે/આપે છે. માર્જિન આધારિત રહેશે કે સિક્યોરિટીઝ ગ્રુપ I, ગ્રુપ II અથવા III દ્વારા સૂચિબદ્ધ/લીસ્ટેડ છે કે નહીં. વિવિધ સૂચનો માટે એક ઇન્ડેક્સ વીએઆર(VaR )પણ છે.

એક્સ્ટ્રીમ લૉસ માર્જિન

ત્યારબાદ એક્સ્ટ્રીમ લૉસ માર્જિન (ઇએલએમ- ELM) છે, જે બેમાંથી વધુ છે: પાંચ ટકા અથવા 1.5 ગણી સુરક્ષા કિંમતના દૈનિક લોગરિધમિક રિટર્નનું માનક વિચલન છેલ્લા છ મહિનામાં. તેની ગણતરી પ્રત્યેક મહિનાના અંતમાં છેલ્લા છ મહિનાનો રોલિંગ ડેટા લઈને/લેવાથી કરવામાં આવે છે. આગામી મહિના માટે પરિણામ લાગુ છે.

એન્જલ વન માર્જિન એક્સપોઝર/સંપર્કમાં

તેથી, તમને એન્જલ વનમાર્જિન સુવિધા સાથે કેટલો લાભ/લિવરેજ એક્સપોઝર મળી શકે છે? સંપત્તિ/એસેટ અને વેપારના પ્રકારના આધારે લાભ/લીવરેજ એક્સપોઝર નક્કી કરવામાં આવે છે. આ સામાન્ય રીતે માર્જિન ડિપોઝિટનું બહુવિધ હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે, તમે તમારી માર્જિન રકમ પર ઇક્વિટી અને એફ એન્ડ ઓ(F&O) સેગમેન્ટમાં 48 ગણો એક્સપોઝર/લાભ મેળવી શકો છો.

એક વધુ મુદ્દો, જુલાઈ 2018 થી, સેબી(SEBI)એ તમામ રોકાણકારો માટે ઑર્ડર આપતા પહેલાં પર્યાપ્ત માર્જિન રકમ (સ્પાન(SPAN)+ એક્સપોઝર) બ્લૉક/અવરોધિત કરવું ફરજિયાત બનાવ્યું છે. થ્રેશહોલ્ડને મળવામાં નિષ્ફળ થવાથી માર્જિન દંડ/પેનલ્ટીને આકર્ષિત થશે/કરશે.

 

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્ન

એફ એન્ડ ઓ(F&O) માં સ્પાન માર્જિન શું છે?

સ્પેન માર્જિન એ ભવિષ્ય/વાયદાના બજારમાં સ્થિતિ લેવા/સ્થાન મેળવવા માટે જરૂરી લઘુતમ/ન્યૂનતમ માર્જિન છે. સ્પાન(SPAN) એટલે સ્ટાન્ડર્ડાઈસ્ડ પોર્ટફોલીયો એનાલિસીસ ઓફ રીસ્ક. સ્પાન માર્જિનની ગણતરી એક જટિલ એલ્ગોરિધમનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે જે એક દિવસની ખરાબ ચળવળ/ગતિમાં ડેરિવેટિવ્સની દરેક સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખે છે. સરળ શબ્દોમાંકહીયે તો, તે એક દિવસમાં એસેટ/સંપતિને થતા મહત્તમ નુકસાનનું અંદાજ કરે છે.

આભારથી કે, ઑનલાઇન માર્જિન કેલ્ક્યુલેટરના આવિષ્કારથી એફ એન્ડ ઓ(F&O) માં માર્જિનની જરૂરિયાતની ગણતરી કરવી સરળ બને છે.

તમે વિકલ્પો માટે માર્જિનની જરૂરિયાતની ગણતરી કેવી રીતે કરી શકો છો?

વિકલ્પો ખરીદનાર અને વેચનાર/વિક્રેતાઓ માટે વિવિધ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરીને માર્જિનની ગણતરી કરવામાં આવે છે. ખરીદનારએ વેચનાર/વિક્રેતાને પ્રીમિયમ ચૂકવવાની જરૂર છે, જે વેપાર દરમિયાન વેચનાર/વિક્રેતાને થઈ શકે તેવી ન્યૂનતમ નુકસાનની રકમ છે.

વેચાણકારો/વિક્રેતાઓના વિકલ્પો માટે, માર્જિન વૉલ્યુમ એક્સચેન્જ દ્વારા નિર્દેશિત કરાયેલ કરારના કુલ વૉલ્યુમના ટકાવારી પર આધારિત છે.

તમે વાયદા/ફ્યુચર્સ માર્જિનની ગણતરી કેવી રીતે કરી શકો છો?

આ માર્જિન વેપારીઓને પ્રતિકૂળ બજાર મુમેન્ટ/ચલણ સામે ભવિષ્યના/ફ્યુચર્સ કરારમાં તેમની રુચિને/હિતને સુરક્ષિત કરવામાં મદદ કરે છે. ભવિષ્ય/ફ્યુચર્સના કરાર પર કુલ માર્જિનમાં બે ઘટકો છેસ્પાન(SPAN) માર્જિન અને એક્સપોઝર માર્જિન. કુલ માર્જિન મૂલ્ય બે માર્જિનની રકમ/સરવાળો છે. સચોટ રીતે માર્જિનની જરૂરિયાતોની ગણતરી કરવા માટે ઑનલાઇન એનએસઈ એફએન્ડઓ(NSE F&O) માર્જિન કેલ્ક્યુલેટરનો ઉપયોગ કરો.

ભવિષ્ય/ફ્યુચર્સ માટે કેટલો માર્જિન જરૂરી છે?

ફ્યુચર્સ માર્જિન સંપત્તિ કિંમતની અસ્થિરતાના આધારે ગણવામાં આવેલ કુલ કરાર મૂલ્યની ટકાવારી છે. સામાન્ય રીતે, ભવિષ્ય/ફ્યુચર્સના કરાર પર માર્જિનની જરૂરિયાત કરાર મૂલ્ય/કોન્ટ્રાક્ટ વેલ્યુના 3 થી 12 ટકા વચ્ચે બદલે છે/અલગ હોય છે.

ફ્યુચર્સ કરારનો કુલ માર્જિન, સ્પાન(SPAN) માર્જિન અને એક્સપોઝર માર્જિનનો સમેશન/સરવાળો છે, જ્યાં SPAN પોર્ટફોલિયો રિસ્કને દર્શાવે છે. તેથી પ્રારંભિક માર્જિન મૂલ્ય મહત્તમ નુકસાનને સમાન કરે છે જે પોર્ટફોલિયો એક દિવસ મા/પર થઈ શકે છે. તમે એફએન્ડઓ(F&O) કેલ્ક્યુલેટરનો ઉપયોગ કરીને માર્જિનની જરૂરિયાતની ગણતરી કરી શકો છો.

નિફ્ટી વિકલ્પોને શોર્ટ કરવા માટે કેટલો માર્જિન જરૂરી છે?

તમારે હેજિંગ વગર ટૂંકા નિફ્ટી વિકલ્પોમાં ₹30,000 ની માર્જિન ડિપોઝિટ કરવાની જરૂર છે. જો તમે હેજિંગ ટેકનિકનો ઉપયોગ કરો છો, તો માર્જિનની જરૂરિયાત વધુ નીચે જશે. નિફ્ટી સ્પાન માર્જિન કેલ્ક્યુલેટરનો ઉપયોગ કરીને માર્જિનની જરૂરિયાતની ગણતરી કરો.

એફએન્ડઓ(F&O) માર્જિન કેલ્ક્યુલેટર કેવી રીતે કામ કરે છે?

ઑનલાઇન ફ્યુચર્સ અને ઑપ્શન્સ માર્જિન કેલ્ક્યુલેટર્સ વેપારીઓ માટે વરદાન છે. આ અદ્ભુત ટૂલ્સ/સાધનો ફ્યુચર્સ/ભવિષ્ય અને મલ્ટી-લેગ એફએન્ડઓ(F&O) વ્યૂહરચનાઓ માટે સચોટ અને સમયસર માર્જિન જરૂરિયાતોની ગણતરી ટુંક સમયમાં કરે છે. વપરાશકર્તાના ઇનપુટ પર સંચાલન/કામ કરવા માટે આમાંના મોટાભાગના કેલ્ક્યુલેટર્સ એક સરળ એલ્ગોરિધમ પર આધારિત છે. ઉદાહરણ તરીકે, ફ્યુચર્સ/ભવિષ્યના કરાર પર માર્જિનની જરૂરિયાતની ગણતરી કરવા માટે, તમારે આ માટે મૂલ્ય ઇન્પુટ/દાખલ કરવું પડશે,

  • એક્સચેન્જ
  • ઉત્પાદન/પ્રોડક્ટ
  • ચિહ્ન/સિમ્બોલ
  • જથ્થો/કોન્ટિટી

શું વિકલ્પો/ઓપશન્શ માટે માર્જિન જરૂરી છે?

વિકલ્પો માટે માર્જિનની જરૂરિયાત વિકલ્પોની વ્યૂહરચના પર આધારિત છે. કેટલીક વ્યૂહરચનાઓ જેમ કે કવર કૉલ અથવા કવર પુટલેવામાં આવે છે, તો તેના માટેકોઈ માર્જિનની જરૂર નથી કારણ કે નીચેના લોકોને/અંડરલાયરનો કોલેટરલ/જામીન તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. ઉપરાંત, ખરીદવાના વિકલ્પોને લેવલ 1 ક્લિયરન્સ તરીકે લાયક બનાવે છે, જેમાં માર્જિનની જરૂર નથી. પરંતુ જો તમે નેક્ડ/નગ્ન પુટ વિકલ્પોનો ટ્રેડ કરી રહ્યા છો, જે લેવલ II ક્લિયરન્સ છે, તો તમારે બ્રોકર સાથે માર્જિન ડિપોઝિટ/જમા કરવું પડશે.

બિન-કવર કરેલ ઓપશન્શ/વિકલ્પ વેચવા માટેની માર્જિનની જરૂરિયાત નોશનલ વૅલ્યૂ/કલ્પીત મુલ્યના 3 ટકા છે. હવે એનએસઈ એફએન્ડઓ(NSE F&O) માર્જિન કેલ્ક્યુલેટરનો ઉપયોગ કરીને માર્જિનની જરૂરિયાતની ગણતરી કરો.