Apply for JIO IPO - India’s Mega IPO Is Here!

Apply for JIO IPO -

Angel One - Share Market Trading and Stock Broking
Skip to main content

పన్ను నష్టం కోత?

6 min read•Updated on 9th Jun, 2026•by Team Angel One
Share

మీ పోర్ట్ఫోలియోలో నష్టాలు ఇస్తున్నస్టాక్స్ ఉన్నాయా? పన్ను బాధ్యతను తగ్గించడానికి అనుకూలంగా నష్టపరిచే సెక్యూరిటీలను తరలించడానికి ఒక మార్గం ఉంటే ఎలా ఉండును? పన్ను నష్టం కోత వ్యూహాన్ని మీరు ఎలా చేయగలరో ఇక్కడ ఇవ్వబడింది.

పన్ను - నష్టం కోత అంటే ఏమిటి?

పన్ను చట్టాల్లో వచ్చిన మార్పుల వలన, పన్ను బాధ్యతను తగ్గించడానికి ఒక వ్యూహంగా పన్ను-నష్టం కోత అనేది మరింత సంబంధితమైనదిగా మారింది. 2018 కు ముందు, స్టాక్స్ లేదా ఈక్విటీ ఫండ్స్ అమ్మకంపై చేయబడిన దీర్ఘకాలిక మూలధన లాభాలకు పన్ను లేదు. కానీ ఏప్రిల్ 2018 నుండి, రూ.1 లక్షకు పైగా ఉన్న లాభాలు 10 శాతం వద్ద పన్ను విధించదగినవి, ఇది ఇండెక్స్ఏషన్ లేకుండా. కంపెనీల ఈక్విటీ షేర్ల సందర్భంలో, గుర్తింపు పొందిన భారతీయ స్టాక్ ఎక్స్చేంజ్‌లు మరియు ఈక్విటీ-ఆధారిత ఫండ్‌లపై జాబితా చేయబడిన సెక్యూరిటీలు, స్వల్పకాలిక మూలధన లాభాలు, అనగా ఒక సంవత్సరం కంటే తక్కువ కాలంలో ఆస్తుల అమ్మకంపై వచ్చిన మూలధన లాభాలకు 15 శాతం పన్ను విధించబడుతుంది.

పన్ను నష్టం కోత వ్యూహంలో మీ పోర్ట్ఫోలియోలో నష్టం తెస్తున్న స్టాకులను విక్రయించడం ప్రమేయం కలిగి ఉంటుంది. మీరు అటువంటి స్టాక్ లను అమ్మి నష్టాలను గుర్తించవచ్చు మరియు మూలధన లాభాలకు వ్యతిరేకంగా వాటిని సర్దుబాటు చేయవచ్చు మరియు అలా చేయడంలో, మీ పన్ను బాధ్యతను తగ్గించుకోవచ్చు మరియు మీ పోర్ట్ఫోలియోలో పన్ను మినహా రాబడులను మెరుగుపరచుకోవచ్చు. వచ్చిన డబ్బుతో, ఫండ్ యొక్క మొత్తం విలువను నిర్వహించడానికి మీరు అదే రంగం నుండి ఒక స్టాక్ కొనుగోలు చేయవచ్చు.

పన్ను - నష్టం కోత ఎలా పనిచేస్తుంది?

పన్ను నష్టం కోతలో ఉన్న విస్తృత దశలు ఇక్కడ ఇవ్వబడ్డాయి

  1. మీ పోర్ట్‌ఫోలియోలో నిరంతరం నష్టాలు తెస్తున్న మరియు ధర పైకి వెళ్లే అవకాశాలు తక్కువగా ఉన్న ఆస్తులు కొరకు చూడండి. 
  2. ఈ స్టాక్‌లను అమ్మండి మరియు నష్టాలను గ్రహించండి.
  3. పోర్ట్‌ఫోలియో నుండి వచ్చిన మొత్తం మూలధన లాభాలకు వ్యతిరేకంగా ఈ నష్టాలు ఆఫ్‌సెట్ చేయవచ్చు.
  4. ఇది మీ పన్ను విధించదగిన మూలధన లాభాలను తగ్గిస్తుంది.

మూలధన లాభాల పై నష్టాలను సర్దుబాటు చేసేటప్పుడు, మీరు దీర్ఘకాలిక మూలధన లాభాలకు వ్యతిరేకంగా దీర్ఘకాలిక మూలధన నష్టాలను మాత్రమే సర్దుబాటు చేయవచ్చని గుర్తుంచుకోండి. అంతేకాకుండా, మీరు దీర్ఘకాలిక మరియు స్వల్పకాలిక మూలధన లాభాలకు వ్యతిరేకంగా స్వల్పకాలిక మూలధన నష్టాలను సర్దుబాటు చేయవచ్చు.

పన్ను నష్టం కోత ఉపయోగించి నష్టాలను సెట్ ఆఫ్ చేస్తున్నప్పుడు, మీరు కింది పాయింట్లను గుర్తుంచుకోవాలి:

  1. దీర్ఘకాలిక మూలధన నష్టాలను దీర్ఘకాలిక మూలధన లాభాలకు వ్యతిరేకంగా సెట్-ఆఫ్ చేయవచ్చు. మీరు స్వల్పకాలిక మూలధన లాభాలకు వ్యతిరేకంగా దీర్ఘకాలిక మూలధన నష్టాలను సెట్-ఆఫ్ చేయలేరు.
  2. స్వల్పకాలిక మూలధన లాభాలు లేదా దీర్ఘకాలిక మూలధన లాభాలకు వ్యతిరేకంగా స్వల్పకాలిక మూలధన నష్టాలను సెట్-ఆఫ్ చేయవచ్చు.

ఒక ఉదాహరణతో మనం చూద్దాం, ఇది ఎలా పనిచేస్తుంది:

వ్యూహం యొక్క ప్రభావాన్ని మెరుగ్గా అర్థం చేసుకోవడానికి, మనం రెండు సందర్భాలను చూద్దాం- వ్యూహాన్ని ఉపయోగించకుండా ఒకటి మరియు పన్ను నష్టం కోత తర్వాత.

ఉదాహరణకు, మీ పోర్ట్ఫోలియోలో, మీరు రూ. 400, రూ. 800, రూ. 1200 మరియు రూ. 500 వద్ద జనవరి 2 న కొనుగోలు చేసిన నాలుగు స్టాక్స్ మీ వద్ద ఉంటాయి, మొత్తం అసలు మూలధన పెట్టుబడి రూ. 2900.

స్టాక్ ఏ - రూ. 400

స్టాక్ బి - రూ. 800

స్టాక్ సి - రూ. 1200

స్టాక్ డి - రూ.500

మార్చి 20న, కంపెనీ ఏ యొక్క స్టాక్ ధర నిరంతరం క్షీణించినదని మీరు కనుగొన్నారు, ఇతర స్టాక్స్ ధరలు అధిగమించాయి. ప్రస్తుతం స్టాక్ ధరలు ఇలా ఉన్నాయి

స్టాక్ ఏ - రూ. 150

స్టాక్ బి - రూ. 900

స్టాక్ సి- రూ. 1300

స్టాక్ డి - రూ.700

ఇప్పుడు ఈ సమయంలో, మీరు “ఏ” స్టాక్ ను అమ్మవచ్చు, నష్టాలను బుక్ చేసుకోవచ్చు. ఆ డబ్బుతో, మీరు రెండు విషయాలు చేయవచ్చు: రెండు రోజుల తర్వాత, మీరు “ఏ” కంపెనీ యొక్క మరిన్ని షేర్లను కొనుగోలు చేయవచ్చు (పెట్టుబడిదారులు సాధారణంగా వారి ఎక్స్పోజర్ ను సెక్టార్ కు మార్చకుండా ఉంచడానికి ఈ విధంగా చేస్తారు). రెండవది, పరస్పర సంబంధం యొక్క గుణకం ఉన్న ఇంకొక కంపెనీ షేర్లు కొనుగోలు చేయవచ్చు. లేదా ఈ స్టాక్ ధర కింద పాడడం ఆగిపోవచ్చును అని మీరు అనుకుంటే, మీరు స్టాక్ ని ఉంచుకోవడానికి ఎంచుకోవచ్చు.

మీరు నష్టాలను గ్రహించిన సందర్భం మరియు మీరు నష్టాలను గ్రహించని సందర్భం, రెండు సందర్భాలలోనూ పన్ను నష్టం కోత ఎలా ప్రభావితం చేస్తుందో మనం పరిగణిద్దాము.

సులభమైన లెక్కింపుల కోసం మనం స్టాక్ “ఏ” విక్రయించలేదు అని అనుకుందాం. ఆర్థిక సంవత్సరం ముగింపులో, మీరు స్టాక్ ధరలు ఇలా ఉన్నట్లు కనుగొన్నారు

స్టాక్ ఏ - రూ.600,

స్టాక్ బి - రూ.1,000,

స్టాక్ సి - రూ. 1400

స్టాక్ డి - రూ. 900

ఇప్పుడు మీ నికర లాభాలు లేదా స్వల్పకాలిక మూలధన లాభాలు లేదా STCG సంవత్సరం చివరిలో ₹ 200+Rs.200+Rs.200+Rs.400=Rs.1000.

కానీ పన్ను విధించదగిన ఆదాయాన్ని తగ్గించడం పరంగా పన్ను నష్టం కోత ఎలా సహాయపడుతుంది?

ఒక పన్ను-నష్టం కోత వ్యూహాన్ని ఉపయోగించకుండా:

విస్తృత అంచనాల ద్వారా, మీరు నష్టాలను గ్రహించని సందర్భంలో, మీ పన్ను బాధ్యత STCGలో 15 శాతం ఉంటుంది, అది రూ. 150. మీకు పన్ను తరువాత వచ్చే లాభం రూ. 850 ఉంటుంది.

ఒక పన్ను-నష్ట కోత వ్యూహాన్ని అమలు చేసిన తర్వాత:

మీరు మార్చి 20 న స్టాక్ “ఏ” విక్రయించారు మరియు రూ.350 మూలధన నష్టాన్ని గ్రహించారు.  ఇప్పుడు, నష్టాల కోసం మీ మూలధన లాభాలను సర్దుబాటు చేయడం, సంవత్సరం చివరిలో మీ నికర స్వల్పకాలిక మూలధన లాభాలు రూ.650. స్వల్పకాలిక మూలధన లాభాల పై మీ పన్ను బాధ్యత రూ.650 యొక్క 15 శాతం, అంటే రూ.97.5. మీకు పన్ను తరువాత వచ్చే లాభం రూ. 552.5 ఉంటుంది. రెండు సందర్భాల్లో పన్ను వ్యయం మధ్య అంతరాయాన్ని తగ్గించడానికి పన్ను నష్టం కోత ఎలా సహాయపడిందో మీరు చూడవచ్చు.

ముగింపు:

ఇప్పుడు ఈ పైన పేర్కొన్నది సులభంగా అర్థం చేసుకోవడానికి మేము ఇక్కడ చర్చించిన అతి తక్కువ ఊహాత్మక మొత్తాలతో ఒక సులువైన ఉదాహరణ. కానీ నిజమైన పెట్టుబడి ప్రపంచంలో, ఈ పన్ను-ఆదా వ్యూహం మీకు మరింత ఆదా చేయగలదు, మరియు సంవత్సరం చివరిలో లేదా సంవత్సరం అంతటా మీ మూలధన లాభాలను నిర్ణయించుకోవడానికి మీకు సహాయపడుతుంది. పన్ను కోల్పోవడం అనేది మీ లాభాలను పెంచుకోవడానికి మీకు వీలు కల్పిస్తుంది, మీరు మీ పోర్ట్ఫోలియోలో పొందే లాభాల పై మూలధన నష్టాలను కేవలం సెట్ ఆఫ్ చేయడం ద్వారా మీ పన్నులపై ఆదా చేసుకోండి.
ఆదాయపు పన్నును ఖచ్చితంగా మరియు సమయానికి దాఖలు (ఫైలింగ్) చేయడం అనేది సంపాదన ఉన్న ప్రతి భారతీయుడి ముఖ్యమైన బాధ్యత. మీరు జీతం తీసుకునే ఉద్యోగి అయినా, వ్యాపార యజమాని అయినా, ఫ్రీలాన్సర్ అయినా లేదా పెట్టుబడిదారుడైనా, ఆదాయపు పన్నుకు సంబంధించిన నిబంధనలను తెలుసుకోవడం వల్ల మీరు జరిమానాలను నివారించవచ్చు మరియు తెలివైన ఆర్థిక నిర్ణయాలు తీసుకోవచ్చు. ఏంజెల్ వన్ (Angel One) ట్యాక్స్ స్లాబ్‌లు, మినహాయింపులు (డిడక్షన్స్ & ఎగ్జెంప్షన్స్), మరియు స్టాక్స్, మ్యూచువల్ ఫండ్స్, ఇతర సాధనాలపై వచ్చే క్యాపిటల్ గెయిన్స్ ట్యాక్స్ (పెట్టుబడి లాభాల పన్ను) గురించి సులభంగా అర్థమయ్యే గైడ్‌లను అందిస్తుంది. తాజా బడ్జెట్ మార్పులకు అనుగుణంగా మా కంటెంట్ క్రమబద్ధంగా అప్‌డేట్ చేయబడుతుంది, ఇది ఆర్థిక సంవత్సరం పొడవునా మీరు నిబంధనలను పాటిస్తూ, సమాచారాన్ని తెలుసుకునేందుకు సహాయపడుతుంది.

Open Free Demat Account!

Join our 3.8 Cr+ happy customers

+91