ഇന്ത്യയിലെ ഗ്രാറ്റുവിറ്റി നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു സമ്പൂർണ്ണ ഗൈഡ്

എന്താണ് ഗ്രാറ്റുവിറ്റി?

ഒരു സ്ഥാപനത്തിൽ 5 വർഷമോ അതിൽ കൂടുതലോ ജോലി ചെയ്ത ശേഷം പിരിഞ്ഞുപോകുമ്പോൾ ഒരു ജീവനക്കാരന് തന്റെ തൊഴിലുടമയിൽ നിന്ന് ലഭിക്കാൻ അർഹതയുള്ള തുകയാണ് ഗ്രാറ്റുവിറ്റി. ഓരോ വർഷത്തെ സേവനത്തിനും 15 ദിവസത്തെ ശമ്പളത്തിന് ജീവനക്കാരന് അർഹതയുണ്ട്. 1972-ലെ 'പേയ്‌മെന്റ് ഓഫ് ഗ്രാറ്റുവിറ്റി ആക്ട്' പ്രകാരമാണ് ഈ സൗകര്യം നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നത്.¹

ഇന്ത്യയിലെ പുതിയ ഗ്രാറ്റുവിറ്റി നിയമങ്ങൾ

1972-ലെ നിയമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, 2022 ജൂലൈ 1 മുതൽ പുതിയ തൊഴിൽ നിയമങ്ങൾ നിലവിൽ വന്നു. പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ ഇവയാണ്:

• അടിസ്ഥാന ശമ്പളം (Basic Pay): കമ്പനികൾ ജീവനക്കാരുടെ സി.ടി.സി-യുടെ (CTC) 50% അടിസ്ഥാന ശമ്പളമായി നൽകണം. ബാക്കി 50% അലവൻസുകളും വീട്ടുവാടകയും മറ്റുമായിരിക്കും.

• ഗ്രാറ്റുവിറ്റി വർദ്ധനവ്: അടിസ്ഥാന ശമ്പളം വർദ്ധിക്കുന്നതോടെ ജീവനക്കാർക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഗ്രാറ്റുവിറ്റി തുകയും വർദ്ധിക്കും.

• ഓവർടൈം: 15 മിനിറ്റോ അതിൽ കൂടുതലോ അധികം ജോലി ചെയ്താൽ അതിന് പ്രതിഫലം ലഭിക്കും.

• ജോലി സമയം: ആഴ്ചയിൽ പരമാവധി 48 മണിക്കൂർ.

ആരാണ് ഗ്രാറ്റുവിറ്റി നൽകാൻ ബാധ്യസ്ഥർ?

കഴിഞ്ഞ 12 മാസത്തിനിടെ ഏതെങ്കിലും ഒരു ദിവസം പത്തോ അതിലധികമോ വ്യക്തികളെ ജോലിക്ക് നിയോഗിച്ചിട്ടുള്ള ഫാക്ടറികൾ, ഖനികൾ, തോട്ടങ്ങൾ, റെയിൽവേ കമ്പനികൾ, ഷോപ്പുകൾ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങൾ ഗ്രാറ്റുവിറ്റി നൽകാൻ ബാധ്യസ്ഥരാണ്. ഒരിക്കൽ ഈ നിയമത്തിന് കീഴിൽ വന്നാൽ, പിന്നീട് ജീവനക്കാരുടെ എണ്ണം പത്തിൽ താഴെയായാലും ഗ്രാറ്റുവിറ്റി നൽകുന്നത് തുടരണം.

അർഹത (Eligibility)

• സൂപ്പർഅനുവേഷൻ (Superannuation) അല്ലെങ്കിൽ വിരമിക്കൽ ആനുകൂല്യങ്ങൾക്ക് അർഹതയുള്ളവരായിരിക്കണം.

• സ്ഥാപനത്തിൽ തുടർച്ചയായി 5 വർഷം ജോലി പൂർത്തിയാക്കിയിരിക്കണം. (അപകടം മൂലമോ അസുഖം മൂലമോ വൈകല്യം സംഭവിച്ചാൽ 5 വർഷം നിർബന്ധമില്ല).

• ജീവനക്കാരൻ മരിച്ചാൽ നോമിനിക്ക് തുക ലഭിക്കും.

നോമിനേഷൻ നിയമങ്ങൾ

• ഒന്നിലധികം പേരെ നോമിനിയായി വെക്കാം.

• കുടുംബമുള്ളവർ കുടുംബാംഗങ്ങളെ മാത്രമേ നോമിനിയാക്കാവൂ. അല്ലാത്തപക്ഷം അത് അസാധുവാകും.

• നോമിനേഷൻ നൽകുമ്പോൾ കുടുംബമില്ലാത്തവർക്ക് ആരെയും നോമിനിയാക്കാം, എന്നാൽ പിന്നീട് കുടുംബമുണ്ടായാൽ പഴയ നോമിനേഷൻ റദ്ദാകും.

എപ്പോഴാണ് ഗ്രാറ്റുവിറ്റി നൽകുന്നത്?

5 വർഷത്തെ സേവനത്തിന് ശേഷം താഴെ പറയുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഗ്രാറ്റുവിറ്റി ലഭിക്കും:

1. വിരമിക്കൽ (Retirement)

2. രാജിവെക്കൽ (Resignation)

3. സൂപ്പർഅനുവേഷൻ (Superannuation)

4. മരണം അല്ലെങ്കിൽ അപകടം/രോഗം മൂലമുള്ള വൈകല്യം.

നികുതി നിയമങ്ങൾ (Taxation)

• സർക്കാർ ജീവനക്കാർ: ലഭിക്കുന്ന തുക പൂർണ്ണമായും നികുതി വിമുക്തമാണ്.

• സ്വകാര്യ ജീവനക്കാർ: താഴെ പറയുന്നവയിൽ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ തുകയ്ക്ക് നികുതി നൽകേണ്ടതില്ല:

  • ₹20 ലക്ഷം.

  • യഥാർത്ഥത്തിൽ ലഭിച്ച ഗ്രാറ്റുവിറ്റി.

  • നിയമപരമായി അർഹതയുള്ള ഗ്രാറ്റുവിറ്റി.

ഗ്രാറ്റുവിറ്റി അപേക്ഷയ്ക്കുള്ള ഫോമുകൾ

• ഫോം I (Form I): ഗ്രാറ്റുവിറ്റി പേയ്‌മെന്റിനായി അപേക്ഷിക്കാൻ.

• ഫോം J (Form J): നോമിനിക്ക് ഗ്രാറ്റുവിറ്റി പേയ്‌മെന്റ് ലഭിക്കുന്നതിനുള്ള അപേക്ഷ.

• ഫോം K (Form K): നിയമപരമായ അവകാശിക്ക് (Legal Heir) ഗ്രാറ്റുവിറ്റി പേയ്‌മെന്റ് ലഭിക്കുന്നതിനുള്ള അപേക്ഷ.

• ഫോം F (Form F): നോമിനേഷനുള്ള അപേക്ഷ.

• ഫോം G (Form G): പുതിയ നോമിനേഷനോ അല്ലെങ്കിൽ നോമിനേഷൻ പുതുക്കുന്നതിനോ ഉള്ള അപേക്ഷ.

• ഫോം H (Form H): നോമിനേഷനിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്നതിനുള്ള അപേക്ഷ.

• ഫോം L (Form L): തൊഴിലുടമ ജീവനക്കാരന് നൽകുന്നത്. ഇതിൽ ഗ്രാറ്റുവിറ്റി തുകയും നൽകുന്ന തീയതിയും രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കും.

• ഫോം M (Form M): ഗ്രാറ്റുവിറ്റി അപേക്ഷ നിരസിക്കാനുള്ള കാരണം വ്യക്തമാക്കിക്കൊണ്ട് തൊഴിലുടമ ജീവനക്കാരന് നൽകുന്ന രേഖ.

• ഫോം N (Form N): ലേബർ കമ്മീഷന് നൽകുന്ന തൊഴിൽ അപേക്ഷ.

• ഫോം O (Form O): കേസ് ഹിയറിംഗിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനായി ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന ഫോം.

• ഫോം P (Form P): കോടതിയിൽ ഹാജരാകുന്നതിനായി ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന സമ്മൻസ്.

• ഫോം R (Form R): ഗ്രാറ്റുവിറ്റി പേയ്‌മെന്റ് നടത്തുന്നതിനായി ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികൾ നൽകുന്ന നിർദ്ദേശങ്ങൾ അടങ്ങിയ ഫോം.

ഗ്രാറ്റുവിറ്റി കണക്കാക്കുന്ന രീതി

ഗ്രാറ്റുവിറ്റി കണക്കാക്കുന്നതിനായി ജീവനക്കാരെ രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇവ രണ്ടും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസം ഒരു മാസത്തിലെ പ്രവൃത്തി ദിനങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിലാണ്.

1. പേയ്‌മെന്റ് ഓഫ് ഗ്രാറ്റുവിറ്റി ആക്ട്, 1972-ന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നവർ: ഇവിടെ ഒരു മാസത്തെ പ്രവൃത്തി ദിനങ്ങൾ 26 ആയി കണക്കാക്കുന്നു.

2. പേയ്‌മെന്റ് ഓഫ് ഗ്രാറ്റുവിറ്റി ആക്ട്, 1972-ന്റെ പരിധിയിൽ വരാത്തവർ: ഇവിടെ ഒരു മാസത്തെ പ്രവൃത്തി ദിനങ്ങൾ 30 ആയി കണക്കാക്കുന്നു.

1. ഗ്രാറ്റുവിറ്റി ആക്ട്, 1972-ന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നവർക്കുള്ള ഫോർമുല:

• അടിസ്ഥാന ശമ്പളം (Basic pay)

• ക്ഷാമബത്ത (DA)

• സെയിൽസ് കമ്മീഷൻ (ഉണ്ടെങ്കിൽ)

2. ഗ്രാറ്റുവിറ്റി ആക്ട്, 1972-ന്റെ പരിധിയിൽ വരാത്തവർക്കുള്ള ഫോർമുല:

Gratuity = Last Drawn Salary × Number of Years of Service × 15/30

ശ്രദ്ധിക്കുക: ഒരു വർഷത്തിൽ 240 ദിവസത്തിൽ കൂടുതൽ ജോലി ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അത് പൂർത്തിയാക്കിയ സർവീസ് വർഷമായി കണക്കാക്കും. എന്നാൽ ഖനനം പോലുള്ള ഭൂഗർഭ ജോലികളാണെങ്കിൽ ഇത് 180 ദിവസമായി കുറയും.

നിയമത്തിന് കീഴിൽ വരാത്ത ജീവനക്കാർ

• അഞ്ചുവർഷത്തെ തുടർച്ചയായ സേവനം പൂർത്തിയാക്കാത്ത ജീവനക്കാരൻ അല്ലെങ്കിൽ ഗ്രാറ്റുവിറ്റി നിയമപ്രകാരം ഗ്രാറ്റുവിറ്റി നൽകാൻ ബാധ്യതയില്ലാത്ത സ്ഥാപനത്തിലെ ജീവനക്കാരൻ ഈ നിയമത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരില്ല.

• തൊഴിലുടമയുടെ സ്വത്തിന് നാശനഷ്ടങ്ങളോ നാശമോ വരുത്തുന്ന തരത്തിലുള്ള മനപ്പൂർവ്വമായ വീഴ്ചയോ അശ്രദ്ധയോ കാരണം ജോലിയിൽ നിന്ന് പിരിച്ചുവിടപ്പെട്ട ജീവനക്കാരന്റെ ഗ്രാറ്റുവിറ്റി, ആ നാശനഷ്ടത്തിന് തുല്യമായ തുക കണ്ടുകെട്ടാവുന്നതാണ്.

• കലാപകാരിയോ അച്ചടക്കമില്ലാത്തതോ ആയ പെരുമാറ്റം, അക്രമം, അല്ലെങ്കിൽ ധാർമ്മിക അധഃപതനം ഉൾപ്പെടുന്ന കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ എന്നിവയുടെ പേരിൽ ജോലിയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടാൽ ഗ്രാറ്റുവിറ്റി പൂർണ്ണമായോ ഭാഗികമായോ റദ്ദാക്കാം.

അവസാന വാക്ക്

നിങ്ങളുടെ ഗ്രാറ്റുവിറ്റി തുക ലഭിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ, സാധാരണ സേവിംഗ്സ് ഡിപ്പോസിറ്റുകളേക്കാൾ ഉയർന്ന വരുമാനം നൽകുന്ന സ്റ്റോക്ക് മാർക്കറ്റിലോ മ്യൂച്വൽ ഫണ്ടുകളിലോ അത് നിക്ഷേപിക്കുന്നത് ഉചിതമായിരിക്കും. വരുമാനം ലഭിച്ചു തുടങ്ങുമ്പോൾ തന്നെ നിക്ഷേപം ആരംഭിക്കുന്നത് ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ കോമ്പൗണ്ടിംഗിന്റെ (Compounding) ഗുണങ്ങൾ ലഭിക്കാൻ സഹായിക്കും.

നിങ്ങൾ സ്റ്റോക്ക് മാർക്കറ്റിൽ നിക്ഷേപിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, ഇന്ത്യയിലെ വിശ്വസ്ത സ്റ്റോക്ക് ബ്രോക്കറായ ഏഞ്ചൽ വൺൽ ഇന്ന് തന്നെ ഒരു ഡിമാറ്റ് അക്കൗണ്ട് ആരംഭിക്കൂ!