Skip to main content

પ્રોપ્રેટરી ટ્રેડિંગ

5 min readUpdated on 20th Jul, 2026by Angel One
Share

ઘણા રોકાણકારો વિચારે છે કે સ્ટૉક માર્કેટ ટ્રેડિંગ વૉલ્યુમનો મોટો ભાગ રિટેલ વ્યક્તિગત રોકાણકારોનો છે. જો કે, તે સત્યથી દૂર ન હોઈ શકે. રિટેલ વેપારીઓ ઉપરાંત, રોજબરોજની  સ્ટૉક માર્કેટ પ્રવૃત્તિઓમાં અનેક સંસ્થાઓ,  કંપનીઓ અને કોર્પોરેટ્સ પણ ભાગ લે છે .હકીકતમાં, જે સ્ટોકબ્રોકિંગ હાઉસ સાથે રોકાણકારો ટ્રેડિંગ એકાઉન્ટ ધરાવે છે તેઓ પણ નિયમિત પણે શેરબજારમાં વેપાર અને રોકાણ કરે છે. આ ઘટના ને માલિકીના વેપાર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. માલિકીનો વેપાર શું છે તે વિશે વધુ જાણવા માંગો છો? આગળ વાંચો આ અનોખા ખ્યાલની વિગતો.  પ્રોપ્રેટરી ટ્રેડિંગ શું છે? જ્યારે કોઈ નાણાંકીય સેવાઓ ફર્મ જેમ કે બ્રોકિંગ હાઉસ, ઇન્વેસ્ટમેન્ટ બેંક, હેજ ફંડ અથવા કોઈ વ્યવસાયિક બેંક પણ સ્ટૉક માર્કેટમાં ટ્રેડિંગ અને રોકાણ પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાય છે, ત્યારે આ પ્રવૃત્તિને માલિકીના વેપાર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. શેરબજારના પંડિતો પણ અનૌપચારિક રીતે આ પ્રકારની પ્રવૃત્તિને 'પ્રોપ ટ્રેડિંગ' તરીકે ઓળખાવે છે. તમને લાગતા પહેલાં, આ કંપનીઓ જે ભંડોળનો ઉપયોગ સ્ટૉક માર્કેટમાં ટ્રેડિંગ અથવા રોકાણ કરવા માટે કરે છે તે તેમના પોતાના છે અને તેમના ગ્રાહકોના નથી હવે જ્યારે અમે 'માલિકીનો વેપાર શું છે?' પ્રશ્નનો જવાબ આપ્યો છે, ત્યારે ચાલો આવી કંપનીઓ અને સંસ્થાઓ આવી વેપાર પ્રવૃત્તિઓમાં શા માટે જોડાય છે તે સમજવા તરફ અમારું ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીએ. નાણાંકીય સંસ્થાઓ પ્રોપ્રેટરી ટ્રેડિંગમાં શા માટે જોડાય છે? આ પ્રશ્નનો જવાબ ખૂબ જ સરળ છે. નાણાંકીય સંસ્થાઓ સંપૂર્ણપણે કોર્પોરેટ સ્વાર્થ માટે પ્રોપ ટ્રેડિંગમાં ભાગ લે છે.  નાણાકીય કંપનીઓ અને સ્ટોક બ્રોકિંગ હાઉસદ્વારા સામનો કરવામાં આવતી સખત સ્પર્ધાને કારણે, તેઓ તેમના ઉત્પાદનો અને સેવાઓ પર રેઝર-થીન માર્જિન પર કાર્ય કરે છે. તેમની પ્રાથમિક વ્યવસાયિક પ્રવૃત્તિઓમાંથી થતી આવક લાંબા ગાળે તેમને ટકાવી રાખવા માટે પૂરતી ન હોઈ શકે. અને તેથી, તેઓ શેરબજારમાં વેપાર અને રોકાણથી નફો મેળવવા માટે આ  બીજું  નાણાકીય ડોમેનમાં કંપનીઓ અને કોર્પોરેશનો સામાન્ય રીતે રિટેલ રોકાણકાર વિભાગ પર વધુ સારો સ્પર્ધાત્મક લાભ ધરાવે છે. તેમની પાસે માત્ર નોંધપાત્ર રીતે મોટી માત્રામાં રોકાણ મૂડી જ નથી, પરંતુ ઉચ્ચ સ્તરીય, ભાવ-સંવેદનશીલ માહિતી ની વધુ સારી અને ઝડપી એક્સેસ પણ છે, જેનો તેઓ તેમના ફાયદા માટે ઉપયોગ કરી શકે છે. પ્રોપ્રાઇટરી ટ્રેડિંગ નાણાકીય  સંસ્થાઓને બોન્ડ્સ અને ટર્મ ડિપોઝિટ જેવા અન્ય વિકલ્પોમાં રોકાણ કરવાની તુલનામાં વધુ વળતરનો આનંદ માણવાની મંજૂરી આપે છે. પ્રોપ્રેટરી ટ્રેડિંગમાં સામેલ કંપનીઓ કયા સેગમેન્ટ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે? .જ્યારે નાણાકીય કંપનીઓ ઇક્વિટી સેગમેન્ટમાં સામેલ થાય છે, તેમનું મુખ્ય ધ્યાન વાયદા અને વિકલ્પો જેવા ડેરિવેટિવ્ઝ પર છે. વાયદા અને વિકલ્પો પર આવી વધતી વેપાર પ્રવૃત્તિનું એક પ્રાથમિક કારણ એ છે કે આ કંપનીઓ જે વેપાર કરે છે તે લગભગ હંમેશાં સંપૂર્ણપણે સટ્ટાકીય હોય છે.  પ્રોપ્રેટરી  ટ્રેડર્સ  મૂળભૂત વિશ્લેષણ, તકનીકી વિશ્લેષણ અને વિવિધ મધ્યસ્થીઓ જેવી કેટલીક વેપાર વ્યૂહરચનાઓના મિશ્રણનો ઉપયોગ કરે છે શું પ્રોપ્રેટરી  ટ્રેડિંગમાં કોઈ અન્ય લાભો છે? તકનીકી રીતે, બજારમાં માલિકીના વેપારીઓની હાજરી બજારના સહભાગીઓ માટે ફાયદા તરીકે કાર્ય કરે છે.કારણ કે તેઓ મોટા રોકાણ મૂડી ભંડોળનું સમર્થન હોવાથી,  તેથી તેઓ મોટા વેપાર બનાવવામાં સરળતાથી સક્ષમ છે. આ કાઉન્ટરમાં મોટી સંખ્યામાં લિક્વિડિટી લાવે છે, જેથી રોકાણકારો માટે સિક્યોરિટીઝ ખરીદવા અને વેચવાનું સરળ બનાવે છે.  વધુમાં, પ્રોપ ટ્રેડિંગ ટ્રેડિંગ ફર્મને બજાર નિર્માતા બનવાની મંજૂરી આપે છે, જે તેને બજારો પર ચોક્કસ પ્રમાણમાં પ્રભાવ આપે છે. અન્ય એક મુખ્ય લાભ જે પ્રોપ્રેટરી ટ્રેડિંગ કરે છે તે છે કેતે કંપનીઓને માલ સુચિ તરીકે કંપનીઓના શેરનો સ્ટોક કરવા માટે સક્ષમ બનાવે છે. ત્યારબાદ કંપનીઓ સ્ટોક કરેલા શેરતેમના પોતાના ગ્રાહકોને વેચી શકે છે જેઓ તેમને ખરીદવા માંગે છે, આ પ્રક્રિયામાં નફો મેળવી શકે છે.  તારણ કારણ કે પેઢીઓ પોતાના પોતાના ભંડોળનો ઉપયોગ પ્રોપ ટ્રેડિંગ માટે કરે છે, તેથી તેઓ તેમના ગ્રાહકોને જવાબદાર નથી હોવાથી તેઓ ઉચ્ચ સ્તરે જોખમ લઈ શકે છે. તેઓ જે પણ નફો અથવા નુકસાન કરે છે તે ફક્ત અસ્તિત્વ દ્વારા જ સહન કરવું પડે છે. તેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે,  , પ્રોપ ટ્રેડિંગ કંપનીઓ જટિલ અને અદ્યતન ટ્રેડિંગ સોફ્ટવેરનો ઉપયોગ કરે છે જે જાહેર ઉપયોગ માટે ઉપલબ્ધ નથી. આ ઉપરાંત, તેઓ અલ્ગોરિધમિક અને ઓટોમેટેડ ટ્રેડિંગ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ પણ કરે છે તેમજ હાઇ-ફ્રિક્વન્સી ટ્રેડિંગ માટે પણ ઉપયોગ કરે છે.  આ તેમને નિયમિત રિટેલ વેપારીઓ અને રોકાણકારો પર સ્પષ્ટ સ્થાન આપે છે.

Open Free Demat Account!

Join our 3.5 Cr+ happy customers

+91

Open Free Demat Account!

Join our 3.5 Cr+ happy customers
+91